Ποια κύτταρα χάνουν την ικανότητά τους να αναπαράγουν και να διαιρούνται;
1. Νευρώνες: Τα νευρικά κύτταρα, μόλις ωριμάσουν, χάνουν την ικανότητά τους να χωρίζουν. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η βλάβη στο νευρικό σύστημα είναι συχνά μόνιμη.
2. Καρδιακά κύτταρα μυών: Τα κύτταρα των καρδιακών μυών διαφοροποιούνται επίσης τελικά. Ενώ μπορεί να συμβεί κάποια περιορισμένη αναγέννηση, είναι πολύ μικρότερη από άλλους ιστούς. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο οι καρδιακές προσβολές μπορούν να οδηγήσουν σε μόνιμες βλάβες.
3. Κύτταρα σκελετικών μυών: Ενώ τα κύτταρα των σκελετικών μυών μπορούν να αναγεννηθούν σε κάποιο βαθμό, χάνουν την ικανότητα να χωρίζουν καθώς ωριμάζουν. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο οι τραυματισμοί των μυών μπορεί μερικές φορές να διαρκέσουν πολύ χρόνο για να θεραπευτούν.
4. Ερυθρά αιμοσφαίρια: Τα ερυθρά αιμοσφαίρια χάνουν τον πυρήνα και άλλα οργανίδια κατά τη διάρκεια της ωρίμανσης, καθιστώντας τους ανίκανοι να διαιρέσουν.
5. Κύτταρα φακού: Τα κύτταρα του φακού των ματιών διαφοροποιούνται τελικά και δεν μπορούν να διαιρέσουν.
Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι υπάρχουν εξαιρέσεις σε αυτούς τους κανόνες. Για παράδειγμα, ορισμένοι νευρώνες στον εγκέφαλο έχουν αποδειχθεί ότι είναι σε θέση να χωρίζουν υπό ορισμένες συνθήκες. Ωστόσο, γενικά, αυτοί οι κυτταρικοί τύποι θεωρούνται τελικά διαφοροποιημένοι και έχουν περιορισμένη αναγεννητική ικανότητα.
Υπάρχουν επίσης κύτταρα που μπορούν να γίνουν τελικά διαφοροποιημένα υπό ορισμένες συνθήκες. Για παράδειγμα, τα επιθηλιακά κύτταρα που ευθυγραμμίζουν τα έντερα συνεχώς αναγεννούνται, αλλά καθώς γερνούν και χάνουν την ικανότητά τους να χωρίζουν.
Η κατανόηση της έννοιας των τελικά διαφοροποιημένων κυττάρων είναι ζωτικής σημασίας για την κατανόηση των διαφόρων πτυχών της βιολογίας και της ιατρικής, ιδιαίτερα σε περιοχές όπως η αναγέννηση των ιστών, η γήρανση και η παθογένεση της νόσου.