Από ποιες ουσίες μπορούν να διαλύονται ελεύθερα μέσω της μεμβράνης πλάσματος;
* Δομή μεμβράνης πλάσματος: Η μεμβράνη πλάσματος αποτελείται από μια διπλοστοιβάδα φωσφολιπιδίων. Τα φωσφολιπίδια έχουν μια υδρόφιλη (αγαπημένη) κεφαλή και μια υδρόφοβη ουρά (νερό-φόβο). Αυτό δημιουργεί ένα εμπόδιο που είναι δύσκολο για τα πολικά μόρια να διασχίσουν.
* Μη πολικά μόρια: Τα μη πολικά μόρια είναι υδρόφοβα και μπορούν εύκολα να διαλύονται στις υδρόφοβες ουρές των φωσφολιπιδίων. Μπορούν εύκολα να γλιστρήσουν μέσω της μεμβράνης χωρίς να χρειάζονται βοήθεια.
Παραδείγματα ουσιών που μπορούν να διαλύονται ελεύθερα μέσω της μεμβράνης πλάσματος:
* οξυγόνο (o2): Απαραίτητο για την κυτταρική αναπνοή.
* διοξείδιο του άνθρακα (CO2): Ένα υποπροϊόν της κυτταρικής αναπνοής.
* αζώτου (N2): Ένα αδρανές αέριο που υπάρχει στην ατμόσφαιρα.
* στεροειδείς ορμόνες: Όπως και η οιστρογόνο και η τεστοστερόνη, αυτές οι ορμόνες βασίζονται σε λιπίδια και μπορούν εύκολα να περάσουν από τη μεμβράνη.
ουσίες που δεν μπορούν να διαλύονται ελεύθερα μέσω της μεμβράνης πλάσματος:
* πολικά μόρια: Το νερό (H2O), η γλυκόζη και τα ιόντα είναι παραδείγματα πολικών μορίων που δεν μπορούν εύκολα να διασχίσουν τη μεμβράνη λόγω της έλξης τους στο νερό.
* μεγάλα μόρια: Οι πρωτεΐνες και οι υδατάνθρακες είναι πολύ μεγάλες για να περάσουν από τη μεμβράνη χωρίς βοήθεια.
Σημείωση: Ενώ ορισμένες ουσίες μπορούν να διαχέονται ελεύθερα μέσω της μεμβράνης, άλλοι απαιτούν ειδικούς μηχανισμούς μεταφοράς, όπως η διευκόλυνση της διάχυσης ή η ενεργή μεταφορά, για να μετακινηθούν κατά μήκος της μεμβράνης.
