Πώς αλλάζει η επιφάνεια της γης;
Εσωτερικές δυνάμεις (γεωλογικές διεργασίες):
* τεκτονική πλάκας: Αυτός είναι ο κύριος οδηγός της μεγάλης κλίμακας αλλαγής. Η κρούστα της γης χωρίζεται σε τεκτονικές πλάκες που κινούνται και αλληλεπιδρούν, προκαλώντας:
* Volcanism: Όταν οι πλάκες συγκλίνουν, μπορεί κανείς να γλιστρήσει κάτω από την άλλη (υποβάθμιση). Αυτή η διαδικασία λιώνει το βράχο, δημιουργώντας μάγμα που ανεβαίνει στην επιφάνεια, εκρήγνυται ως ηφαίστεια. Τα ηφαίστεια δημιουργούν υστερές και απελευθερώνουν αέρια και τέφρα που μεταβάλλουν την ατμόσφαιρα.
* σεισμοί: Οι ξαφνικές κινήσεις κατά μήκος των ορίων της πλάκας απελευθερώνουν την ενέργεια ως σεισμικά κύματα, προκαλώντας σεισμούς. Αυτά τα γεγονότα μπορούν να αναμορφώσουν τα τοπία, προκαλώντας κατολισθήσεις και τσουνάμι.
* Κτίριο βουνού: Η σύγκρουση των πλακών μπορεί να προκαλέσει την καταστροφή και τη διπλωματική γήρανση, σχηματίζοντας βουνά. Αυτές οι σειρές υπόκεινται επίσης σε διάβρωση, διαμορφώνοντας τις τελικές μορφές τους.
* μάγμα: Αυτό αναφέρεται στην κίνηση του μάγματος μέσα στη γη της γης. Εκτός από τις ηφαιστειακές εκρήξεις, μπορεί επίσης να προκαλέσει:
* παρεμβατικά πυριγενή βράχια: Όταν το μάγμα ψύχεται και στερεοποιείται κάτω από την επιφάνεια, σχηματίζει πυριγενούς βράχους όπως ο γρανίτης. Με την πάροδο του χρόνου, αυτά τα βράχια μπορούν να εκτεθούν με διάβρωση, δημιουργώντας νέα τοπία.
* Diapirs: Αυτές είναι βολβώδεις μάζες μάγματος ή αλάτι που ανεβαίνουν μέσα από πυκνότερο βράχο, συχνά σχηματίζουν θόλους ή άλλες μορφές γης.
Εξωτερικές δυνάμεις (καιρικές συνθήκες και διάβρωση):
* Weathering: Αυτή είναι η κατανομή των βράχων, του εδάφους και των ορυκτών μέσω φυσικών και χημικών διεργασιών:
* Φυσικές καιρικές συνθήκες: Η μηχανική διάσπαση των πετρωμάτων χωρίς να αλλάζει τη χημική τους σύνθεση. Παραδείγματα περιλαμβάνουν:
* Frost Wedging: Το νερό παγώνει σε ρωγμές, επεκτείνοντας και σπάζοντας το βράχο.
* Θερμική επέκταση/συστολή: Οι εναλλακτικές θερμοκρασίες προκαλούν την επέκταση και τη σύναψη των πετρωμάτων, οδηγώντας σε ρωγμές.
* τριβή: Οι βράχοι και τα ιζήματα που μεταφέρονται από τον άνεμο, το νερό ή το άλεμο πάγου ενάντια στις επιφάνειες, τα φορούν κάτω.
* Χημικές καιρικές συνθήκες: Η αποσύνθεση των πετρωμάτων μέσω χημικών αντιδράσεων, αλλάζοντας τη σύνθεσή τους. Παραδείγματα περιλαμβάνουν:
* Acid Rain: Η όξινη βροχόπτωση διαλύει το βράχο, ειδικά τον ασβεστόλιθο.
* Οξείδωση: Ο σίδηρος σε βράχους αντιδρά με οξυγόνο, σχηματίζοντας σκουριά και αποδυναμώνοντας το βράχο.
* υδρόλυση: Το νερό αντιδρά με μέταλλα, σπάζοντας το βράχο.
* διάβρωση: Η κίνηση του ξεπερασμένου υλικού από τον άνεμο, το νερό ή τον πάγο.
* διάβρωση νερού: Τα ποτάμια χαράζουν κοιλάδες, ίζημα μεταφοράς και δημιουργούν deltas. Τα ωκεάνια κύματα διαμορφώνουν τις ακτές, διαβρώνουν βράχους και δημιουργούν παραλίες.
* διάβρωση του ανέμου: Ο άνεμος φέρει σκόνη και άμμο, γλυπτική τοπία και δημιουργώντας αμμόλοφους.
* Διάβρωση παγετώνων: Μετακίνηση φύλλων πάγου χαράζουν κοιλάδες, καταθέτουν ιζήματα και δημιουργούν ξεχωριστές μορφές γης.
Άλλοι παράγοντες:
* Βιολογική δραστηριότητα: Τα φυτά και τα ζώα μπορούν να συμβάλλουν στη διάβρωση και τη διάβρωση. Οι ρίζες των δέντρων χωρίζουν βράχια και τα ζώα που προκαλούν σήραγγες δημιουργούν σήραγγες που ενισχύουν τη διάβρωση.
* Ανθρώπινη δραστηριότητα: Η εξόρυξη, η κατασκευή, η αποδάσωση και άλλες ανθρώπινες δραστηριότητες μπορούν να μεταβάλλουν σημαντικά την επιφάνεια της Γης.
Συμπέρασμα:
Η επιφάνεια της γης εξελίσσεται συνεχώς, διαμορφωμένη από μια πολύπλοκη αλληλεπίδραση εσωτερικών και εξωτερικών δυνάμεων. Αυτές οι διαδικασίες δημιουργούν ένα ευρύ φάσμα γης και συμβάλλουν στο δυναμικό και συνεχώς μεταβαλλόμενο τοπίο του πλανήτη.
