Τι λειτουργεί ως σήματα ή δείκτες για να βοηθήσουν τα κύτταρα να αναγνωρίζουν το ένα το άλλο;
1. Οι υποδοχείς κυτταρικής επιφάνειας: Αυτές είναι πρωτεΐνες ενσωματωμένες στην κυτταρική μεμβράνη που συνδέονται με συγκεκριμένα μόρια (προσδέματα) έξω από το κύτταρο. Οι συνδέτες μπορούν να είναι:
* Μόρια προσκόλλησης: Αυτά βοηθούν τα κύτταρα να κολλάνε μαζί, σχηματίζοντας ιστούς και όργανα. Παραδείγματα περιλαμβάνουν καντερίνες, ιντεγκρίνες και σελετίνες.
* Μόρια σηματοδότησης: Αυτές οι ειδικές αποκρίσεις ενεργοποιούν μέσα στο κελί. Παραδείγματα περιλαμβάνουν παράγοντες ανάπτυξης, ορμόνες και νευροδιαβιβαστές.
2. Υδατάνθρακες κυτταρικής επιφάνειας: Αυτές είναι αλυσίδες ζάχαρης που συνδέονται με πρωτεΐνες ή λιπίδια στην κυτταρική επιφάνεια. Διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην αναγνώριση και την πρόσφυση των κυττάρων.
* γλυκοπρωτεΐνες: Πρωτεΐνες με προσαρτημένους υδατάνθρακες.
* γλυκολιπίδια: Λιπίδια με προσαρτημένους υδατάνθρακες.
3. Μόρια κυτταρικής προσκόλλησης (CAMS): Πρόκειται για μια ευρύτερη κατηγορία που περιλαμβάνει μόρια προσκόλλησης και άλλες πρωτεΐνες που εμπλέκονται σε αλληλεπιδράσεις κυττάρου-κυττάρου.
4. Εξωκυτταρική μήτρα (ECM) Συστατικά: Η ECM είναι ένα πολύπλοκο δίκτυο μορίων που περιβάλλουν τα κύτταρα. Τα συστατικά της ECM, όπως το κολλαγόνο, η λαμινίνη και η φιμπρονεκτίνη, παρέχουν δομική υποστήριξη και επηρεάζουν τη συμπεριφορά των κυττάρων. Τα κύτταρα αλληλεπιδρούν με την ECM μέσω υποδοχέων στην επιφάνεια τους.
5. Σημαντικό σύμπλεγμα ιστοσυμβατότητας (MHC): Αυτές οι πρωτεΐνες βρίσκονται στην επιφάνεια των περισσότερων κυττάρων και παρουσιάζουν θραύσματα πρωτεϊνών (αντιγόνα) σε κύτταρα ανοσοκυττάρων. Αυτό επιτρέπει στο ανοσοποιητικό σύστημα να διακρίνει μεταξύ των κυττάρων του εαυτού και των μη αυτο-αυτο-κυττάρων.
Πώς λειτουργούν αυτά τα σήματα:
* δέσμευση: Τα σήματα ή οι δείκτες σε ένα κύτταρο συνδέονται με συγκεκριμένους υποδοχείς ή άλλα μόρια στην επιφάνεια ενός άλλου κυττάρου.
* σηματοδότηση: Η δέσμευση προκαλεί ενδοκυτταρικές οδούς σηματοδότησης που οδηγούν σε συγκεκριμένες αλλαγές στο κύτταρο, όπως οι μεταβολές στην έκφραση γονιδίων, το σχήμα κυττάρου ή η κίνηση.
* Αναγνώριση: Αυτή η αλληλεπίδραση επιτρέπει στα κύτταρα να αναγνωρίζουν ο ένας τον άλλον και να επικοινωνούν, οδηγώντας σε ποικίλες διαδικασίες όπως η ανάπτυξη ιστών, οι ανοσοαποκρίσεις και η επούλωση των πληγών.
Παραδείγματα αναγνώρισης κυττάρων:
* Κυτταρικά κύτταρα Αναγνωρίζοντας και επιτίθεται σε ξένους εισβολείς.
* σπέρμα Αναγνωρίζοντας και γονιμοποίηση ενός αυγού.
* νευρώνες σχηματίζοντας συνάψεις με άλλους νευρώνες.
* κύτταρα μετανάστευση στη σωστή θέση κατά τη διάρκεια της ανάπτυξης.
Αυτά είναι μόνο μερικά παραδείγματα και οι μηχανισμοί αναγνώρισης των κυττάρων είναι πολύπλοκες και διαφορετικοί.