Πώς οργανώνονται πληροφορίες σε ένα μόριο DNA;
1. Δομικά στοιχεία:
* Νουκλεοτίδια: Το DNA αποτελείται από επαναλαμβανόμενες μονάδες που ονομάζονται νουκλεοτίδια. Κάθε νουκλεοτίδιο έχει τρία μέρη:
* ζάχαρη (deoxyribose): Ένα μόριο ζάχαρης πέντε άνθρακα.
* Φωσφορική ομάδα: Μια αρνητικά φορτισμένη ομάδα.
* Αζωτόνια βάση: Αυτό είναι το κλειδί για τη μεταφορά γενετικών πληροφοριών. Υπάρχουν τέσσερις τύποι:
* αδενίνη (α)
* guanine (g)
* κυτοσίνη (c)
* θυμίνη (t)
2. Η διπλή έλικα:
* Δύο σκέλη: Το DNA υπάρχει ως δύο σκέλη που είναι στριμμένα γύρω από το άλλο, σχηματίζοντας μια διπλή έλικα.
* Συμπληρωματική ζεύγος βάσεων: Τα σκέλη συγκρατούνται μαζί με δεσμούς υδρογόνου μεταξύ των αζώτων. A πάντα ζευγαρώνει με T και G πάντα ζευγαρώνει με C. Αυτό είναι γνωστό ως συμπληρωματική ζεύγος βάσεων.
3. Γονίδια και ο γενετικός κώδικας:
* γονίδια: Ειδικά τμήματα του DNA που περιέχουν οδηγίες για την κατασκευή πρωτεϊνών.
* Γενετικός κώδικας: Η αλληλουχία των νουκλεοτιδίων μέσα σε ένα γονίδιο καθορίζει την αλληλουχία των αμινοξέων σε μια πρωτεΐνη. Κάθε σύνολο τριών διαδοχικών νουκλεοτιδίων (ένα κωδικόνιο ) κωδικούς για ένα συγκεκριμένο αμινοξέο. Αυτός ο κώδικας είναι καθολικός σε όλους σχεδόν τους ζωντανούς οργανισμούς.
4. Χρωμοσώματα:
* Μόρια DNA: Το DNA είναι οργανωμένο σε μακρά, γραμμικά μόρια που ονομάζονται χρωμοσώματα.
* Συσκευασία: Για να χωρέσει μέσα στον πυρήνα ενός κυττάρου, τα χρωμοσώματα είναι σφιχτά συσκευασμένα με πρωτεΐνες που ονομάζονται ιστόνες.
5. Ροή πληροφοριών:
* Μεταγραφή: Οι πληροφορίες στο DNA αντιγράφονται σε μόριο αγγελιοφόρου RNA (mRNA).
* Μετάφραση: Το μόριο mRNA χρησιμοποιείται για την κατασκευή μιας πρωτεΐνης.
Συνοπτικά:
Η σειρά των τεσσάρων αζωτούχων βάσεων στις αλληλουχίες DNA είναι η γλώσσα των γενετικών πληροφοριών. Αυτές οι πληροφορίες μεταφράζονται σε πρωτεΐνες, οι οποίες εκτελούν ένα ευρύ φάσμα λειτουργιών στο σώμα.
Αυτή η περίπλοκη οργάνωση επιτρέπει στο DNA να αποθηκεύει, να αναπαράγει και να μεταδίδει τις τεράστιες ποσότητες πληροφοριών που είναι απαραίτητες για τη ζωή.
