Ποιοι μηχανισμοί εξέλιξης μειώνουν τη γενετική ποικιλομορφία ως είδος;
1. Γενετική μετατόπιση:
* Εφέ Ιδρυτής: Όταν μια μικρή ομάδα ατόμων απομακρύνεται από έναν μεγαλύτερο πληθυσμό για να δημιουργήσει μια νέα αποικία, φέρουν μόνο ένα υποσύνολο της γενετικής ποικιλομορφίας του αρχικού πληθυσμού. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια αλληλόμορφων και μείωση της γενετικής ποικιλομορφίας στον νέο πληθυσμό.
* Εφέ της συμφόρησης: Αυτό συμβαίνει όταν ένας πληθυσμός υφίσταται μια δραστική μείωση του μεγέθους λόγω ενός ξαφνικού γεγονότος όπως μια φυσική καταστροφή ή επιδημία ασθένειας. Τα επιζώντα άτομα μπορεί να μην αντιπροσωπεύουν την πλήρη γενετική ποικιλομορφία του αρχικού πληθυσμού, οδηγώντας σε απώλεια αλληλόμορφων.
2. Μη τυχαία ζευγάρωμα:
* inbreeding: Όταν τα άτομα με παρόμοιο γενετικό υπόβαθρο μοιράζονται, αυξάνει τη συχνότητα των ομόζυγων γονότυπων και μειώνει την ετεροζυγωτικότητα, οδηγώντας σε μείωση της γενετικής ποικιλομορφίας.
* Αξιόπιστο ζευγάρωμα: Αυτό συμβαίνει όταν τα άτομα με παρόμοια χαρακτηριστικά (π.χ. μέγεθος, χρωματισμός) συνδυάζονται συχνότερα από τυχαία, οδηγώντας σε μείωση της γενετικής ποικιλομορφίας σε τόπους που σχετίζονται με αυτά τα χαρακτηριστικά.
3. Φυσική επιλογή:
* Επιλογή κατεύθυνσης: Ευνοεί έναν ακραίο φαινότυπο, μειώνοντας την ποικιλομορφία των χαρακτηριστικών μέσα σε έναν πληθυσμό.
* Επιλογή σταθεροποίησης: Ευνοεί τον μέσο φαινότυπο, οδηγώντας σε μείωση της συχνότητας των ακραίων παραλλαγών και μειωμένη γενετική ποικιλομορφία.
* Τεχνητή επιλογή: Πρόκειται για μια μορφή κατευθυντικής επιλογής που οδηγείται από ανθρώπους, όπου τα άτομα με επιθυμητά χαρακτηριστικά εκτρέφονται επιλεκτικά, οδηγώντας σε μείωση της ποικιλομορφίας των γονιδίων που σχετίζονται με αυτά τα χαρακτηριστικά.
4. Ροή γονιδίων:
* Χαμηλή ροή γονιδίων: Όταν υπάρχει περιορισμένη μετανάστευση μεταξύ των πληθυσμών, η γενετική ποικιλομορφία σε κάθε πληθυσμό μπορεί να μειωθεί λόγω της έλλειψης νέων αλληλόμορφων που εισάγονται.
5. Μετάλλαξη:
* επιβλαβή μεταλλάξεις: Ενώ οι μεταλλάξεις είναι η τελική πηγή νέας γενετικής παραλλαγής, οι επιβλαβείς μεταλλάξεις μπορούν να χαθούν από έναν πληθυσμό μέσω της επιλογής καθαρισμού, η οποία μπορεί να μειώσει τη γενετική ποικιλομορφία. Ωστόσο, αυτό το αποτέλεσμα είναι γενικά λιγότερο σημαντικό σε σύγκριση με άλλους μηχανισμούς που αναφέρονται παραπάνω.
Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι αυτοί οι μηχανισμοί μπορούν να δράσουν σε συνδυασμό και ο αντίκτυπός τους στη γενετική ποικιλομορφία μπορεί να ποικίλει ανάλογα με παράγοντες όπως το μέγεθος του πληθυσμού, οι περιβαλλοντικές συνθήκες και τα συγκεκριμένα γονίδια.
Συνοπτικά, ενώ η γενετική ποικιλομορφία είναι απαραίτητη για την προσαρμογή και την επιβίωση ενός είδους, αρκετές εξελικτικές διαδικασίες μπορούν να το μειώσουν, καθιστώντας τους πληθυσμούς πιο ευάλωτους στην εξαφάνιση.
