Ποιοι όροι χρησιμοποιούνται συχνά στη γενετική;
Βασικοί όροι:
* γονίδιο: Μια μονάδα κληρονομικότητας που είναι υπεύθυνη για ένα συγκεκριμένο χαρακτηριστικό.
* αλληλόμορφο: Εναλλακτικές μορφές γονιδίου.
* γονότυπο: Η γενετική σύνθεση ενός οργανισμού.
* Φαινότυπος: Τα παρατηρούμενα χαρακτηριστικά ενός οργανισμού.
* DNA (δεοξυριβονουκλεϊνικό οξύ): Το μόριο που μεταφέρει γενετικές πληροφορίες.
* RNA (ριβονουκλεϊκό οξύ): Ένα μόριο που εμπλέκεται στη σύνθεση πρωτεϊνών.
* χρωμόσωμα: Μια δομή στον πυρήνα ενός κυττάρου που μεταφέρει γενετικές πληροφορίες.
* γονιδίωμα: Το πλήρες σύνολο γονιδίων ή γενετικού υλικού σε έναν οργανισμό.
* μετάλλαξη: Μια μόνιμη αλλαγή στην ακολουθία DNA.
* Κυρίαρχη: Ένα αλληλόμορφο που καλύπτει την επίδραση ενός άλλου αλληλόμορφου.
* Υπεύθυνος: Ένα αλληλόμορφο που καλύπτεται από ένα κυρίαρχο αλληλόμορφο.
* ετερόζυγος: Έχοντας δύο διαφορετικά αλληλόμορφα για ένα χαρακτηριστικό.
* ομόζυγος: Έχοντας δύο πανομοιότυπα αλληλόμορφα για ένα χαρακτηριστικό.
Διαδικασίες:
* Μεταγραφή: Η διαδικασία αντιγραφής του DNA σε RNA.
* Μετάφραση: Η διαδικασία μετατροπής του RNA σε πρωτεΐνη.
* Αντιγραφή: Η διαδικασία αντιγραφής του DNA.
* Meiosis: Κυτταρική διαίρεση που παράγει γαμέτες (σπερματοζωάρια και κύτταρα αυγών).
* Μίτωση: Κυτταρική διαίρεση που παράγει δύο πανομοιότυπα θυγατρικά κύτταρα.
Τεχνικές:
* Γενετικές δοκιμές: Δοκιμές που προσδιορίζουν τις γενετικές παραλλαγές.
* Γονιδιακή θεραπεία: Τη χρήση γονιδίων για τη θεραπεία ή την πρόληψη της νόσου.
* Γενετική μηχανική: Ο άμεσος χειρισμός των γονιδίων ενός οργανισμού.
* αλληλουχία γονιδιώματος: Η διαδικασία προσδιορισμού της πλήρους αλληλουχίας DNA ενός οργανισμού.
Άλλοι όροι:
* PEDIGREE: Ένα οικογενειακό δέντρο που δείχνει την κληρονομιά ενός χαρακτηριστικού.
* Πλατεία Punnett: Ένα διάγραμμα που χρησιμοποιείται για την πρόβλεψη των πιθανών γονότυπων και των φαινοτύπων των απογόνων.
* Carrier: Ένα άτομο που φέρει ένα υπολειπόμενο αλληλόμορφο για ένα χαρακτηριστικό, αλλά δεν το εκφράζει.
* Πολυπομμένη κληρονομιά: Κληρονομικότητα ενός χαρακτηριστικού που ελέγχεται από πολλαπλά γονίδια.
* epigenetics: Η μελέτη των αλλαγών στην έκφραση γονιδίων που δεν προκαλούνται από αλλαγές στην αλληλουχία DNA.
Αυτή η λίστα δεν είναι εξαντλητική, αλλά παρέχει ένα καλό σημείο εκκίνησης για την κατανόηση της ορολογίας της γενετικής. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι νέοι όροι και έννοιες ανακαλύπτονται συνεχώς και προστίθενται στο πεδίο, οπότε η παραμονή ενημερωμένη με τις τελευταίες εξελίξεις είναι σημαντική.
