Πώς γνωρίζει το σώμα ποια κύτταρα να επιτεθούν;
1. Αναγνωρίζοντας τον "εαυτό" μέσω μορίων MHC:
* MHC (κύριο σύμπλεγμα ιστοσυμβατότητας): Αυτά τα μόρια υπάρχουν στην επιφάνεια σχεδόν όλων των κυττάρων στο σώμα. Λειτουργούν σαν "nametags" που εμφανίζουν αποσπάσματα πρωτεϊνών μέσα από το κύτταρο.
* Κυτταρικά κύτταρα: Τα ανοσοκύτταρα όπως τα Τ κύτταρα έχουν εξειδικευμένους υποδοχείς που μπορούν να αναγνωρίσουν και να δεσμεύονται σε συγκεκριμένα μόρια MHC.
* Αυτοεκτίμηση: Κατά τη διάρκεια της ανάπτυξης, τα Τ κύτταρα υποβάλλονται σε μια διαδικασία που ονομάζεται "αρνητική επιλογή" όπου εκτίθενται στα μόρια MHC του σώματος. Τα Τ κύτταρα που δεσμεύονται πολύ έντονα σε αυτά τα "αυτο" μόρια καταστρέφονται, αποτρέποντας τις αυτοάνοσες αντιδράσεις.
2. Ανίχνευση "μη-εαυτού" μέσω αντιγόνων:
* Αντιγόνα: Αυτά είναι μόρια που προκαλούν ανοσοαπόκριση. Μπορούν να βρεθούν σε ιούς, βακτήρια, παράσιτα, τοξίνες και ακόμη και μεταμοσχευμένα όργανα.
* Αναγνώριση αντιγόνου: Τα κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος έχουν υποδοχείς που μπορούν να δεσμεύονται σε συγκεκριμένα αντιγόνα. Όταν ένα ανοσοκυτταρικό κύτταρο συναντά ένα αντιγόνο δεν αναγνωρίζει ως "εαυτός", ενεργοποιείται.
3. Επίθεση "μη-εαυτό" με ανοσοποιητικά κύτταρα:
* Τ κύτταρα: Αυτοί είναι βασικοί παίκτες στην προσαρμοστική ανοσοαπόκριση.
* Κυτταροτοξικά Τ κύτταρα: Σκοτώνουν άμεσα μολυσμένα ή καρκινικά κύτταρα.
* Βοηθοί Τ κύτταρα: Συντονίζουν την ανοσοαπόκριση ενεργοποιώντας άλλα κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος.
* Β κύτταρα: Αυτά τα κύτταρα παράγουν αντισώματα, τα οποία είναι πρωτεΐνες που μπορούν να συνδεθούν με συγκεκριμένα αντιγόνα και να τα εξουδετερώσουν.
* Άλλα κύτταρα ανοσοκυττάρων: Τα μακροφάγα, τα ουδετερόφιλα και τα φυσικά κύτταρα δολοφόνων παίζουν επίσης σημαντικούς ρόλους στην επίθεση και την καταστροφή των παθογόνων.
4. Μνήμη και εξειδίκευση:
* μνήμη: Μόλις το ανοσοποιητικό σύστημα έχει συναντήσει ένα συγκεκριμένο αντιγόνο, διατηρεί τη μνήμη αυτού του αντιγόνου. Αυτό επιτρέπει μια ταχύτερη και πιο αποτελεσματική απόκριση την επόμενη φορά που συναντάται το αντιγόνο.
* Ειδικότητα: Το ανοσοποιητικό σύστημα έχει μια αξιοσημείωτη ικανότητα να στοχεύει συγκεκριμένα αντιγόνα, τα οποία του επιτρέπουν να τοποθετεί μια εστιασμένη επίθεση έναντι ενός συγκεκριμένου παθογόνου ή μολυσμένου κυττάρου.
Σημαντικές εκτιμήσεις:
* Αυτοάνοσες ασθένειες: Μερικές φορές, το ανοσοποιητικό σύστημα δυσλειτουργεί και αρχίζει να επιτίθεται στα δικά του κύτταρα, οδηγώντας σε αυτοάνοσες ασθένειες όπως η ρευματοειδής αρθρίτιδα, ο λύκος και ο διαβήτης τύπου 1.
* Καταστολή ανοσοποιητικού: Αυτό μπορεί να συμβεί λόγω φαρμάκων, ασθενειών ή άλλων παραγόντων. Μπορεί να κάνει το σώμα πιο ευαίσθητο σε λοιμώξεις.
Συνοπτικά, το σώμα γνωρίζει ποια κύτταρα να επιτεθούν αναγνωρίζοντας τον «εαυτό» μέσω των μορίων MHC και την ανίχνευση «μη-εαυτό» μέσω αντιγόνων. Αυτή η πολύπλοκη διαδικασία περιλαμβάνει ένα ευρύ φάσμα ανοσοποιητικών κυττάρων και μηχανισμών που συνεργάζονται για την προστασία του σώματος από ξένους εισβολείς.
