Το σώμα έχει κάποια χτισμένη άμυνα κατά της μετάλλαξης;
1. Μηχανισμοί επισκευής DNA:
* Διόρθωση κατά τη διάρκεια της αναπαραγωγής DNA: Η ϋΝΑ πολυμεράση, το ένζυμο που είναι υπεύθυνο για την αναπαραγωγή του DNA, έχει ενσωματωμένη λειτουργία διόρθωσης. Μπορεί να ανιχνεύσει και να διορθώσει σφάλματα στο νεοεμφανιζόμενο κλώνο DNA.
* Επισκευή αναντιστοιχίας: Αυτό το σύστημα ανιχνεύει και αφαιρεί τις ακατάλληλες βάσεις που δεν διορθώθηκαν κατά τη διάρκεια της αναπαραγωγής.
* Επισκευή εκτομής: Αυτό το σύστημα αφαιρεί τα κατεστραμμένα ή μεταλλαγμένα τμήματα DNA και τα αντικαθιστά με σωστές ακολουθίες. Υπάρχουν διάφοροι τύποι επισκευής εκτομής, συμπεριλαμβανομένης της επισκευής εκτομής νουκλεοτιδίων (NER) και της αποκατάστασης εκτομής βάσης (BER).
* Επισκευή διαλείμματος διπλής έλικας: Αυτό το σύνθετο σύστημα επισκευάζει τα διαλείμματα και στα δύο σκέλη του DNA, τα οποία μπορούν να προκληθούν από ιονίζοντας ακτινοβολία ή άλλους καταστροφικούς παράγοντες.
2. Κυτταρική παρακολούθηση και απόπτωση:
* Σημεία ελέγχου κυτταρικού κύκλου: Αυτά τα σημεία ελέγχου παρακολουθούν την ακεραιότητα του DNA πριν επιτρέψουν στο κύτταρο να προχωρήσει μέσω του κυτταρικού κύκλου. Εάν εντοπιστούν σφάλματα, ο κυτταρικός κύκλος μπορεί να παύσει για να επιτρέψει την επισκευή ή το κύτταρο μπορεί να κατευθύνεται να υποβληθεί σε απόπτωση (προγραμματισμένος κυτταρικός θάνατος).
* απόπτωση: Αυτή η διαδικασία εξαλείφει τα κατεστραμμένα κύτταρα που έχουν συσσωρεύσει πάρα πολλές μεταλλάξεις ή έχουν γίνει καρκινικά.
3. Ανοσοποιητικό σύστημα:
* Ανοσοποιητική παρακολούθηση: Το ανοσοποιητικό σύστημα μπορεί να αναγνωρίσει και να εξαλείψει τα κύτταρα που έχουν υποβληθεί σε σημαντικές μεταλλάξεις, όπως τα καρκινικά κύτταρα.
4. Άλλοι μηχανισμοί:
* Αντιοξειδωτικά ένζυμα: Αυτά τα ένζυμα εξουδετερώνουν τις ελεύθερες ρίζες, οι οποίες μπορούν να βλάψουν το DNA.
* Λίμημα τελομερών: Τα τελομερή είναι προστατευτικά καλύμματα στα άκρα των χρωμοσωμάτων. Κάθε φορά που διαιρείται ένα κελί, τα τελομερή γίνονται μικρότερα. Όταν γίνονται πολύ μικρά, το κύτταρο σταματά να διαιρεί, εμποδίζοντας τη συσσώρευση μεταλλάξεων.
Ωστόσο, αυτές οι άμυνες δεν είναι τέλειες:
* Οι μεταλλάξεις εξακολουθούν να συμβαίνουν: Παρά τους αμυντικούς μηχανισμούς, μπορούν ακόμα να εμφανιστούν μεταλλάξεις. Ορισμένες μεταλλάξεις είναι αβλαβείς, ενώ άλλες μπορούν να συμβάλουν στην ανάπτυξη της νόσου.
* Περιβαλλοντικοί παράγοντες: Εξωτερικοί παράγοντες όπως η ακτινοβολία, οι χημικές ουσίες και οι ιοί μπορούν να βλάψουν το DNA και να αυξήσουν τον ρυθμό μετάλλαξης.
* Ηλικία: Η αποτελεσματικότητα αυτών των άμυνων μπορεί να μειωθεί με την ηλικία, καθιστώντας τα άτομα πιο ευαίσθητα σε μεταλλάξεις και ασθένειες.
Συμπερασματικά, το σώμα έχει αρκετούς μηχανισμούς για να προστατεύσει τον εαυτό του από μεταλλάξεις, αλλά αυτές οι άμυνες δεν είναι ανόητες. Οι μεταλλάξεις εμφανίζονται τακτικά και ορισμένοι μπορούν να οδηγήσουν σε ασθένειες. Αυτό υπογραμμίζει τη σημασία των παραγόντων όπως ο υγιής τρόπος ζωής, η προστασία του περιβάλλοντος και οι ιατρικές παρεμβάσεις για την ελαχιστοποίηση των κινδύνων που σχετίζονται με τις μεταλλάξεις.
