Πώς κάνουν τα οξέα και φτάνουν εκεί το όνομα;
1. Ιστορικά ονόματα:
* Ορισμένα οξέα έχουν παραδοσιακά ονόματα με βάση την πηγή ή τις ιδιότητές τους. Για παράδειγμα:
* οξικό οξύ: Από τη λατινική λέξη "ακετάμι" που σημαίνει ξύδι.
* κιτρικό οξύ: Από τη λατινική λέξη "εσπεριδοειδή", αναφερόμενος στα εσπεριδοειδή.
* μυρμηκικό οξύ: Από τη λατινική λέξη "formica" που σημαίνει μυρμήγκι, καθώς τα μυρμήγκια παράγουν αυτό το οξύ.
* Tartaric Acid: Από τη λατινική λέξη "Tartarus", αναφερόμενος σε ένα είδος ιζήματος κρασιού όπου βρίσκεται.
2. Με βάση τα ανιόντα:
* Πολλά οξέα ονομάζονται από το μη μεταλλικό ανιόν που περιέχουν. Το "-ic" επίθημα χρησιμοποιείται για το ανιόν με την υψηλότερη κατάσταση οξείδωσης, ενώ το "-ous" επίθεμα χρησιμοποιείται για το ανιόν με την χαμηλότερη κατάσταση οξείδωσης.
* θειικό οξύ: Περιέχει το ανιόν θειικών (SO₄2⁻).
* Νιτρικό οξύ: Περιέχει το ανιόν νιτρικών (NO₃⁻).
* Χλωριώδες οξύ: Περιέχει το ανιόν χλωριώδους (CLO₂⁻).
* Φωσφορικό οξύ: Περιέχει το ανιόν φωσφορικών (PO₄³⁻).
3. Με βάση το υδρογόνο:
* Ορισμένα οξέα ονομάζονται εστιάζοντας στα άτομα υδρογόνου που περιέχουν.
* Υδροχλωρικό οξύ: Περιέχει υδρογόνο και χλώριο.
* Υδροβρωμικό οξύ: Περιέχει υδρογόνο και βρώμιο.
* υδροφθορικό οξύ: Περιέχει υδρογόνο και φθόριο.
4. Ονοματολογία IUPAC:
* Η Διεθνής Ένωση Καθαρής και Εφαρμοσμένης Χημείας (IUPAC) παρέχει συστηματική ονομασία για οξέα, ειδικά για πολύπλοκες. Αυτά τα ονόματα περιλαμβάνουν:
* Προθέματα: υποδεικνύοντας τον αριθμό των ατόμων υδρογόνου (π.χ., di-, tri-, tetra-)
* Όνομα γονέα: Με βάση το μη μεταλλικό ανιόν (π.χ. φωσφορικό, θειικό)
* επίθημα: "-ic" ή "-ous" ανάλογα με την κατάσταση οξείδωσης του ανιόντος
Παραδείγματα:
* h₂so₄: Θειικό οξύ (χρησιμοποιώντας το όνομα ανιόντος)
* hcl: Υδροχλωρικό οξύ (χρησιμοποιώντας υδρογόνο και μη μέταλλο)
* h₃po₄: Φωσφορικό τριγυδρογόνο (όνομα IUPAC)
Σημαντική σημείωση: Ενώ πολλά οξέα έχουν παραδοσιακά ονόματα, η ονοματολογία IUPAC χρησιμοποιείται για σαφήνεια και τυποποίηση στην επιστημονική επικοινωνία.
