Πώς διαχωρίζει η χρωματογραφία χαρτιού τα μόρια;
1. Η στατική φάση: Το χαρτί λειτουργεί ως σταθερή φάση. Είναι κατασκευασμένο από ίνες κυτταρίνης με πολλές ομάδες υδροξυλίου (ΟΗ), καθιστώντας το polar και υδρόφιλα (Αγώνες νερού).
2. Η κινητή φάση: Ο διαλύτης είναι η κινητή φάση. Ταξιδεύει το χαρτί με τριχοειδή δράση. Ο διαλύτης μπορεί να είναι πολικός (νερό, αιθανόλη) ή μη πολική (εξάνιο, χλωροφόρμιο), ανάλογα με τα διαχωρισμένα μόρια.
3. Ο διαχωρισμός:
* πολικά μόρια: Τα πολικά μόρια (π.χ. αμινοξέα, σάκχαρα) έχουν ισχυρή συγγένεια για την πολική στατική φάση και κολλάνε στο χαρτί. Μετακινούν αργά το χαρτί καθώς ο διαλύτης ταξιδεύει.
* Μη πολικά μόρια: Τα μη πολωτικά μόρια (π.χ. λίπη, έλαια) έχουν ισχυρότερη συγγένεια για την μη πολική κινητή φάση και ταξιδεύουν περαιτέρω στο χαρτί με τον διαλύτη.
4. Το αποτέλεσμα: Καθώς ο διαλύτης κινείται μέχρι το χαρτί, τα διαφορετικά μόρια ταξιδεύουν με διαφορετικές ταχύτητες. Αυτή η διαφορά στην κίνηση δημιουργεί ξεχωριστές ζώνες διαχωρισμένων μορίων.
Εδώ είναι μια αναλογία: Φανταστείτε έναν αγώνα όπου ορισμένοι δρομείς είναι κολλημένοι στη λάσπη (η στατική φάση), ενώ άλλοι μπορούν να τρέξουν ελεύθερα (η κινητή φάση). Οι δρομείς που κολλάνε στη λάσπη κινούνται πιο αργά και καταλήγουν πίσω από τους δρομείς που μπορούν να τρέξουν ελεύθερα.
Παράγοντες που επηρεάζουν τον διαχωρισμό:
* πολικότητα διαλύτη: Ένας πιο πολικός διαλύτης θα προκαλέσει την ταχύτερη μετακίνηση των πολικών μορίων, ενώ ένας λιγότερο πολικός διαλύτης θα προκαλέσει ταχύτερα τα μη πολικά μόρια.
* Τύπος χαρτιού: Οι διαφορετικοί τύποι χαρτιού έχουν διαφορετικές πολικότητες, επηρεάζοντας τον διαχωρισμό.
* Θερμοκρασία: Οι υψηλότερες θερμοκρασίες μπορούν να αυξήσουν τον ρυθμό διαχωρισμού.
Συμπερασματικά, η χρωματογραφία χαρτιού διαχωρίζει τα μόρια με βάση τις διαφορετικές συγγένειες τους για τις στατικές και κινητές φάσεις. Αυτή η διαφορά στη συγγένεια οδηγεί σε ξεχωριστές ζώνες διαχωρισμένων μορίων στο χαρτί.
