Ποιες ενώσεις σχηματίζουν ιόντα που δεσμεύουν το υδρογόνο στο νερό;
Ακολουθούν μερικά παραδείγματα τέτοιων ενώσεων:
* μεταλλικά κατιόντα:
* Καθείσα μεταλλικών αλκαλίων (Li+, Na+, K+, κλπ.)
* Αλκαλικά κατιόντα μετάλλων γης (BE2+, MG2+, CA2+, κλπ.)
* Καθείσα μετάβασης μετάλλων (Fe2+, Fe3+, Cu2+, κλπ.)
* Πολυατομικά κατιόντα:
* Ιόν αμμωνίου (NH4+)
* Μη μεταλλικά κατιόντα:
* Ιόν υδρογόνου (Η+)
* Anions:
* Halide Anions (f-, cl-, br-, i-)
* Πολυατομικά ανιόντα όπως θειικό άλας (SO42-) και φωσφορικό (PO43-)
Η αντοχή του δεσμού υδρογόνου εξαρτάται από την πυκνότητα φορτίου του κατιόντος. Για παράδειγμα, το Li+ έχει υψηλότερη πυκνότητα φορτίου από το Na+, έτσι σχηματίζει ισχυρότερους δεσμούς υδρογόνου με μόρια νερού.
Σημείωση: Ενώ όλα αυτά τα ιόντα μπορούν να αλληλεπιδρούν με μόρια νερού σε κάποιο βαθμό, η ισχύς της αλληλεπίδρασης ποικίλλει σημαντικά. Ορισμένα ιόντα, όπως τα κατιόντα μεταλλικών αλκαλίων, σχηματίζουν σχετικά αδύναμους δεσμούς υδρογόνου, ενώ άλλοι, όπως τα κατιόντα μετάβασης μετάλλων, σχηματίζουν πολύ ισχυρούς δεσμούς υδρογόνου.
Η ικανότητα αυτών των ιόντων να δεσμεύει το υδρογόνο στο νερό παίζει καθοριστικό ρόλο σε πολλές χημικές και βιολογικές διεργασίες, όπως:
* Διαλυτότητα: Τα ιόντα που σχηματίζουν ισχυρούς δεσμούς υδρογόνου είναι συνήθως πιο διαλυτά στο νερό.
* οξύτητα και βασική: Η παρουσία ιόντων που μπορεί να δεσμεύσει το υδρογόνο μπορεί να επηρεάσει το ρΗ ενός διαλύματος.
* βιοχημεία: Οι δεσμοί υδρογόνου διαδραματίζουν ζωτικό ρόλο στην αναδίπλωση πρωτεϊνών, τη δομή του DNA και την ενζυμική δραστικότητα.