Πώς η διάβρωση φθάνει την επιφάνεια της γης;
Τύποι διάβρωσης:
* διάβρωση νερού:
* βροχή: Οι σταγόνες βροχής μπορούν να απομακρύνουν τα σωματίδια του εδάφους και να τα μεταφέρουν μακριά, ειδικά στις πλαγιές.
* ποτάμια: Το τρεχούμενο νερό κόβει τα κανάλια, μεταφέρει ιζήματα κατάντη και διευρύνει τις κοιλάδες.
* κύματα: Τα κύματα των ωκεανών διαβρώνουν τις ακτές, διαμορφώνοντας βράχους, παραλίες και δημιουργώντας θαλάσσια σπηλιές.
* διάβρωση του ανέμου:
* Αποπληθωρισμός: Ο άνεμος παίρνει και μεταφέρει χαλαρά σωματίδια εδάφους, δημιουργώντας καταθλίψεις και καταιγίδες σκόνης.
* τριβή: Τα σωματίδια με άμμο και σκόνης μπορούν να πετάξουν σε πετρώματα άμμου, να σκαλίζουν χαρακτηριστικά όπως σχηματισμούς και καμάρες.
* διάβρωση πάγου (παγετώνα):
* παγετώνες: Τα μαζικά φύλλα πάγου μπορούν να χαράξουν τις κοιλάδες, να δημιουργήσουν κοιλάδες σχήματος U και να καταθέσουν ιζήματα (μέχρι) καθώς κινούνται.
* Frost Wedging: Το νερό βυθίζεται σε ρωγμές σε βράχους, παγώνει, επεκτείνει και σπάει το βράχο.
* Βιολογική διάβρωση:
* Φυτά: Οι ρίζες μπορούν να σπάσουν τα βράχια και να χαλαρώσουν το έδαφος.
* ζώα: Τα ζώα που προκαλούν τα ζώα μπορούν να εκθέσουν το έδαφος στη διάβρωση και τα ζώα βόσκησης μπορούν να συμπιέσουν το έδαφος και να μειώσουν την κάλυψη της βλάστησης.
Πώς λειτουργεί η διάβρωση:
1. Αποσύνδεση: Η διάβρωση ξεκινά με τη χαλάρωση των σωματιδίων από την επιφάνεια της Γης. Αυτό μπορεί να συμβεί μέσω:
* Impact: Οι σταγόνες βροχής χτυπούν το έδαφος, τα κύματα συντρίβουν σε βράχους.
* τριβή: Τα σωματίδια άμμου και βράχου που μεταφέρονται από αλέγχο ή με νερό ή νερό κατά των επιφανειών.
* Χημικές καιρικές συνθήκες: Διαλύοντας ορυκτά βρόχου σε βράχια.
2. Μεταφορά: Μόλις χαλαρώσουν, τα σωματίδια συλλέγονται και μετακινούνται από τον παράγοντα διαβρώσεως:
* νερό: Τα ποτάμια, τα κύματα και ακόμη και τα βρόχια μεταφέρουν ιζήματα προς τα κάτω ή προς τη θάλασσα.
* άνεμος: Η σκόνη και η άμμος συλλέγονται και μεταφέρονται από τον άνεμο.
* πάγος: Οι παγετώνες μεταφέρουν βράχους και ιζήματα ενσωματωμένα μέσα στον πάγο τους.
3. εναπόθεση: Η διάβρωση τελειώνει όταν ο πράκτορας μεταφοράς χάνει ενέργεια και πέφτει το ιζήματα:
* ποτάμια: Τα ιζήματα εγκαθίστανται στο στόμα του ποταμού ή στις πλημμυρικές περιοχές.
* κύματα: Οι παραλίες σχηματίζονται ως κύματα κατάθεσης άμμου.
* άνεμος: Οι αμμόλοφοι και οι αποθέσεις Loess σχηματίζονται όταν ο άνεμος χάνει ενέργεια.
* παγετώνες: Οι Moraines (σωρούς του Till) εναποτίθενται στις άκρες των παγετώνων.
Συνέπειες της διάβρωσης:
* Αποικοδόμηση γης: Η απώλεια του εδάφους μειώνει τη γεωργική παραγωγικότητα.
* καθίζηση: Τα διαβρωμένα ιζήματα μπορούν να φράξουν τις πλωτές οδούς, να βλάψουν την υποδομή και να βλάψουν τα υδρόβια οικοσυστήματα.
* κατολισθήσεις: Η διάβρωση μπορεί να αποδυναμώσει τις πλαγιές, αυξάνοντας τον κίνδυνο κατολισθήσεων.
* Coastal διάβρωση: Η διάβρωση των ακτών μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια στην παραλία, βλάβη στην υποδομή και απώλεια ιδιοκτησίας.
Παράγοντες που επηρεάζουν τη διάβρωση:
* κλίμα: Οι βροχοπτώσεις, η ταχύτητα του ανέμου και η θερμοκρασία παίζουν ρόλο.
* Τοπογραφία: Οι απότομες πλαγιές είναι πιο ευαίσθητες στη διάβρωση από τις απαλές πλαγιές.
* βλάστηση: Οι ρίζες των φυτών βοηθούν στη σταθεροποίηση του εδάφους και στην πρόληψη της διάβρωσης.
* Ανθρώπινες δραστηριότητες: Η αποδάσωση, η γεωργία και η κατασκευή μπορούν να αυξήσουν τα ποσοστά διάβρωσης.
Η κατανόηση της διάβρωσης είναι απαραίτητη για τη διαχείριση των χερσαίων πόρων, την προστασία του περιβάλλοντος και την άμβλυνση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής.