Τι είναι η τεκτονική πλάκας και ποια είναι τα τρία κριτήρια που χρησιμοποιούνται για την υποστήριξη της θεωρίας;
Τι είναι η τεκτονική πλάκας;
Η τεκτονική της πλάκας είναι η θεωρία ότι το εξωτερικό στρώμα της Γης, γνωστή ως λιθόσφαιρα, διασπάται σε μεγάλα, άκαμπτα κομμάτια που ονομάζονται τεκτονικές πλάκες . Αυτές οι πλάκες κινούνται συνεχώς, αλληλεπιδρούν μεταξύ τους με διάφορους τρόπους, προκαλώντας πλήθος γεωλογικών φαινομένων όπως σεισμούς, ηφαίστεια και σχηματισμό βουνών.
Εδώ είναι μια απλή αναλογία:Φανταστείτε την επιφάνεια της γης ως γιγαντιαίο παζλ, με κάθε κομμάτι να αντιπροσωπεύει μια τεκτονική πλάκα. Αυτά τα κομμάτια δεν είναι ακίνητα, αλλά συνεχώς μετατοπίζονται και χτυπάνε ο ένας στον άλλο.
Τρία κριτήρια υποστήριξης της τεκτονικής πλάκας:
1. Continental Drift: Αυτή η παρατήρηση, που προτάθηκε για πρώτη φορά από τον Alfred Wegener στις αρχές του 20ου αιώνα, παρατήρησε την εντυπωσιακή εφαρμογή μεταξύ των ακτών της Νότιας Αμερικής και της Αφρικής. Επιπλέον, τα ορυκτά στοιχεία των πανομοιότυπων ειδών που βρέθηκαν στις ηπείρους που χωρίζονται από τους τεράστιους ωκεανούς πρότειναν έντονα ότι αυτές οι εκσκαφές κάποτε συμμετείχαν.
2. Αυτή η θεωρία εξηγεί τη δημιουργία νέας ωκεάνιας κρούστας στις κορυφογραμμές των μέσων ωκεανών, όπου το μάγμα αυξάνεται από το μανδύα και στερεοποιείται. Τα αποδεικτικά στοιχεία για αυτό προέρχονται από:
* Μαγνητικές ανωμαλίες: Το μαγνητικό πεδίο της Γης αντιστρέφει περιοδικά και αυτές οι πληροφορίες καταγράφονται στο νεοσυσταθέν ωκεάνιο κρούστα. Τα συμμετρικά πρότυπα μαγνητικής λωρίδας σε κάθε πλευρά των κορυφογραμμών μεσαίας ωκεανών παρέχουν ισχυρές ενδείξεις για τη διάδοση του θαλασσινού νερού.
* Ηλικία της ωκεάνης κρούστας: Η ηλικία της ωκεάνιας κρούστας αυξάνεται σταδιακά μακριά από τις κορυφογραμμές των μέσων ωκεανών, επιβεβαιώνοντας τη συνεχή κίνηση και τη δημιουργία νέου φλοιού.
3. Όρια πλάκας: Η αλληλεπίδραση των τεκτονικών πλακών κατά μήκος των ορίων τους οδηγεί σε διάφορα γεωλογικά χαρακτηριστικά:
* Διάφορα όρια: Οι πλάκες απομακρύνονται, επιτρέποντας στο μάγμα να σηκωθεί και να δημιουργήσει νέα κρούστα (π.χ., μεσαίες κορυφογραμμές).
* Σύγκλητα όρια: Οι πλάκες συγκρούονται, οδηγώντας σε υποβάθμιση (μία πλάκα βυθίζεται κάτω από το άλλο) και τον σχηματισμό ηφαιστείων και βουνών (π.χ. βουνά Άνδεων).
* Μετασχηματισμό όρια: Οι πλάκες γλιστρούν από το άλλο οριζόντια, προκαλώντας σεισμούς (π.χ. σφάλμα San Andreas).
Αυτά τα τρία κριτήρια, μαζί με πολλές άλλες γεωλογικές παρατηρήσεις, έχουν εδραιώσει τη θεωρία της τεκτονικής της πλάκας ως την αποδεκτή εξήγηση για τη δυναμική επιφάνεια της Γης.