Τι καθορίζει τα χαρακτηριστικά ενός οργανισμού στο DNA;
* DNA (δεοξυριβονουκλεϊνικό οξύ): Αυτό είναι το μόριο που μεταφέρει τις γενετικές οδηγίες για όλους τους ζωντανούς οργανισμούς. Είναι δομημένο ως διπλή έλικα, με κάθε σκέλος που αποτελείται από μια σειρά νουκλεοτιδίων.
* γονίδια: Τα τμήματα του DNA που περιέχουν τις οδηγίες για την οικοδόμηση και τη διατήρηση ενός οργανισμού. Κάθε γονίδιο κωδικοποιεί για συγκεκριμένη πρωτεΐνη ή λειτουργικό μόριο RNA.
* πρωτεΐνες: Αυτές είναι οι εργασίες του κελιού. Εκτελούν μια τεράστια σειρά λειτουργιών, συμπεριλαμβανομένων:
* δομές κτιρίων: Κολλαγόνο για οστά, κερατίνη για μαλλιά και νύχια
* ένζυμα: Καταλύοντας βιοχημικές αντιδράσεις
* ορμόνες: Ρυθμίζοντας τις διαδικασίες του σώματος
* Αντισώματα: Υπερασπίζοντας τις λοιμώξεις
* Χαρακτηριστικά: Παρατηρήσιμα χαρακτηριστικά ενός οργανισμού, τα οποία επηρεάζονται από τις πρωτεΐνες που παράγονται από τα γονίδια του.
Πώς λειτουργεί:
1. Μεταγραφή: Η αλληλουχία DNA ενός γονιδίου αντιγράφεται σε μόριο αγγελιοφόρου RNA (mRNA).
2. Μετάφραση: Το μόριο mRNA ταξιδεύει σε ριβοσώματα, όπου μεταφράζεται σε μια συγκεκριμένη πρωτεΐνη.
3. Λειτουργία πρωτεΐνης: Η πρωτεΐνη εκτελεί την καθορισμένη λειτουργία της μέσα στο κύτταρο, επηρεάζοντας τελικά ένα χαρακτηριστικό.
Παράδειγμα:
* γονίδιο: Ένα γονίδιο που είναι υπεύθυνο για το χρώμα των ματιών.
* πρωτεΐνη: Μια πρωτεΐνη που παράγει χρωστική ουσία στην ίριδα.
* χαρακτηριστικό: Το χρώμα των ματιών ενός ατόμου (μπλε, καφέ, πράσινο κ.λπ.).
Σημαντική σημείωση: Ενώ τα γονίδια είναι ο πρωταρχικός καθοριστικός παράγοντας των χαρακτηριστικών, το περιβάλλον παίζει επίσης ρόλο. Για παράδειγμα, το ύψος ενός φυτού μπορεί να επηρεαστεί τόσο από τα γονίδια του όσο και από τη διαθεσιμότητα του ηλιακού φωτός και των θρεπτικών ουσιών.
