Πώς διαφέρει κάθε νουκλεοτίδιο από το άλλο;
1. Αγνή βάση: Αυτό είναι το μέρος που δίνει σε κάθε νουκλεοτίδιο τη μοναδική του ταυτότητα. Υπάρχουν πέντε κύριες αζώτες που βρίσκονται σε DNA και RNA:
* αδενίνη (α)
* guanine (g)
* κυτοσίνη (c)
* θυμίνη (t) (Βρέθηκε μόνο στο DNA)
* Uracil (u) (Βρέθηκε μόνο στο RNA)
2. ζάχαρη πέντε άνθρακα: Πρόκειται είτε για δεοξυριβόζη (σε DNA) είτε για ριβόζη (σε RNA).
3. Φωσφορική ομάδα: Πρόκειται για μια αρνητικά φορτισμένη ομάδα που δίνει στο νουκλεοτίδιο τις όξινες ιδιότητές της.
Πώς διαφέρουν τα νουκλεοτίδια:
* Αζωτόνια βάση: Αυτή είναι η κύρια διαφορά μεταξύ των νουκλεοτιδίων. Η ειδική αζωτούχων βάσης που συνδέεται με τη ζάχαρη καθορίζει την ταυτότητα του νουκλεοτιδίου (π.χ., αδενίνη + δεοξυριβόζη + φωσφορική =μονοφωσφορική δεοξυαδενοσίνη).
* ζάχαρη: Το DNA και το RNA διαφέρουν στα εξαρτήματα της ζάχαρης. Το DNA χρησιμοποιεί deoxyribose, ενώ το RNA χρησιμοποιεί ριβόζη. Αυτή η διαφορά στη δομή της ζάχαρης επηρεάζει τη σταθερότητα και τη λειτουργία των νουκλεϊνικών οξέων.
Η δομή των αζωτούχων βάσεων είναι η βασική διαφορά:
* αδενίνη και γουανίνη: Αυτές είναι πουρίνες, οι οποίες έχουν δομή διπλού δακτυλίου.
* κυτοσίνη, θυμίνη και ουρακίλη: Αυτές είναι οι πυριμιδίνες, οι οποίες έχουν δομή ενός δακτυλίου.
Άλλες λεπτές διαφορές:
* δεσμός υδρογόνου: Οι αζώτες σχηματίζουν συγκεκριμένους δεσμούς υδρογόνου μεταξύ τους. Η αδενίνη ζευγαρώνει πάντα με θυμίνη (σε DNA) ή ουρακίλη (σε RNA) και η γουανίνη πάντα ζευγαρώνει με κυτοσίνη.
* Χημικές τροποποιήσεις: Τα νουκλεοτίδια μπορούν να τροποποιηθούν χημικά, οδηγώντας σε μεταβολές στη λειτουργία. Για παράδειγμα, η μεθυλίωση της κυτοσίνης είναι σημαντική στη ρύθμιση των γονιδίων.
Συνοψίζοντας:
Ο πρωταρχικός τρόπος που διαφέρουν τα νουκλεοτίδια είναι στην αζωτούχο βάση τους, η οποία καθορίζει την ταυτότητά τους. Το συστατικό ζάχαρης (δεοξυριβόζη ή ριβόζη) διακρίνει επίσης το DNA από το RNA. Οι διαφορές στη δομή αυτών των συστατικών οδηγούν σε συγκεκριμένα πρότυπα σύνδεσης υδρογόνου και λειτουργικές μεταβολές στα νουκλεϊνικά οξέα.
