Τι συμβαίνει κατά τη διάρκεια της μετάφρασης μέσα σε κύτταρα;
1. Μείωση:
- Η μικρή ριβοσωματική υπομονάδα συνδέεται με το μόριο mRNA.
- Το πρώτο μόριο tRNA, που φέρει τη μεθειονίνη αμινοξέων (MET), δεσμεύεται με το κωδικόνιο έναρξης (AUG) στο mRNA.
- Η μεγάλη ριβοσωμική υπομονάδα ενώνει το συγκρότημα, δημιουργώντας ένα λειτουργικό ριβόσωμα.
2. Επιμήκυνση:
- Το ριβόσωμα κινείται κατά μήκος του mRNA, διαβάζοντας τα κωδικόνια (ομάδες τριών νουκλεοτιδίων) ένα προς ένα.
- Για κάθε κωδικόνιο, ένα συγκεκριμένο μόριο tRNA που φέρει το αντίστοιχο αμινοξέριο εισέρχεται στο ριβοσώμα.
- Το αμινοξύ προστίθεται στην αναπτυσσόμενη πολυπεπτιδική αλυσίδα, σχηματίζοντας ένα πεπτιδικό δεσμό με το προηγούμενο αμινοξύ.
- Το tRNA που παρέδωσε το αμινοξέο αποσυνδέει και εξέρχεται από το ριβόσωμα.
3. Τερματισμός:
- Το ριβόσωμα φτάνει σε ένα κωδικόνιο στάσης (UAG, UAA ή UGA) στο mRNA.
- Μια πρωτεΐνη παράγοντα απελευθέρωσης δεσμεύεται με το κωδικόνιο στάσης, προκαλώντας την αποσύνδεση της αλυσίδας πολυπεπτιδίου από το ριβόσωμα.
- Το ριβόσωμα αποσυναρμολογείται και απελευθερώνεται η πρόσφατα συντίθεια πρωτεΐνη.
Βασικά στοιχεία που εμπλέκονται:
- mRNA (messenger RNA): Μεταφέρει τον γενετικό κώδικα από το DNA στα ριβοσώματα.
- ριβοσώματα: Κυτταρικά οργανίδια όπου εμφανίζεται η σύνθεση πρωτεϊνών. Έχουν δύο υπομονάδες:μικρές και μεγάλες.
- tRNA (RNA μεταφοράς): Μικρά μόρια RNA που φέρνουν συγκεκριμένα αμινοξέα στο ριβόσωμα, ταιριάζοντάς τα με τα κωδικόνια στο mRNA.
- αμινοξέα: Τα δομικά στοιχεία των πρωτεϊνών.
- Παράγοντες απελευθέρωσης: Πρωτεΐνες που τερματίζουν τη μετάφραση.
Σημασία της μετάφρασης:
Η μετάφραση είναι μια ζωτική διαδικασία για όλους τους ζωντανούς οργανισμούς, καθώς επιτρέπει στα κύτταρα να συνθέτουν τις πρωτεΐνες που χρειάζονται για τη δομή, τη λειτουργία και τη ρύθμιση. Αυτές οι πρωτεΐνες περιλαμβάνουν ένζυμα, ορμόνες, αντισώματα και πολλά άλλα βασικά συστατικά.
Σημείωση: Μετά τη μετάφραση, η πρόσφατα συνθετική πρωτεΐνη μπορεί να υποβληθεί σε περαιτέρω επεξεργασία, όπως η αναδίπλωση στη σωστή δομή 3D ή τροποποιήσεις της όπως η γλυκοζυλίωση ή η φωσφορυλίωση. Αυτές οι τροποποιήσεις είναι ζωτικής σημασίας για τη λειτουργία και τη σταθερότητα της πρωτεΐνης.