Γιατί κάποιες ουσίες δεν έχουν επιστημονικά οσμή;
1. Μεταβλητότητα: Για μια ουσία να έχει μια οσμή, πρέπει να είναι αρκετά πτητική ώστε να απελευθερώνει μόρια στον αέρα που μπορούν να φτάσουν στους οσφρητικούς υποδοχείς μας.
* Μη πτητικές ουσίες: Ορισμένες ουσίες, όπως το αλάτι ή η ζάχαρη, έχουν πολύ χαμηλές πιέσεις ατμών σε θερμοκρασία δωματίου. Αυτό σημαίνει ότι δεν εξατμίζονται εύκολα και απελευθερώνουν μόρια στον αέρα, οπότε δεν τα μυρίζουμε.
* Χαμηλή μεταβλητότητα: Ακόμη και οι ουσίες με κάποια μεταβλητότητα μπορεί να μην είναι αισθητές εάν η πίεση ατμών τους είναι πολύ χαμηλή. Για παράδειγμα, το επιτραπέζιο αλάτι έχει μια ελαφριά, αλμυρή οσμή αν το θερμαίνετε, αλλά αυτό είναι δύσκολο να ανιχνευθεί σε κανονικές θερμοκρασίες.
2. Μοριακή δομή και διαμοριακές δυνάμεις: Το σχήμα και το μέγεθος ενός μορίου, μαζί με τους τύπους των διαμοριακών δυνάμεων που σχηματίζεται, μπορούν να επηρεάσουν την αστάθεια και την ικανότητά του να αλληλεπιδρούν με τους οσφρητικούς υποδοχείς μας.
* μεγάλα, σύνθετα μόρια: Τα μεγαλύτερα, σύνθετα μόρια τείνουν να είναι λιγότερο πτητικά επειδή έχουν ισχυρότερες διαμοριακές δυνάμεις που τους κρατούν μαζί.
* Μη πολικά μόρια: Τα μη πολωτικά μόρια, όπως οι υδρογονάνθρακες (π.χ. μεθάνιο, προπάνιο), έχουν αδύναμες διαμοριακές δυνάμεις (δυνάμεις van der Waals). Μπορούν να εξατμιστούν πιο εύκολα, αλλά τα μόρια τους μπορεί να μην αλληλεπιδρούν έντονα με τους οσφρητικούς υποδοχείς μας.
3. Ευαισθησία οσφρητικού υποδοχέα: Η αίσθηση της οσμής μας είναι ιδιαίτερα ατομική και ποικίλλει ανάλογα με παράγοντες όπως η γενετική, η ηλικία και η έκθεση σε ορισμένες ουσίες. Ορισμένες ουσίες μπορεί να έχουν αδύναμες οσμές που είναι ανιχνεύσιμες μόνο από ορισμένα άτομα.
* ΑΣΚΑΛΩ ΑΡΜΑΝΕΣ Ουσίες: Ορισμένες ουσίες μπορεί να έχουν μόρια που αλληλεπιδρούν ασθενώς με τους οσφρητικούς υποδοχείς μας, με αποτέλεσμα μια πολύ ελαφριά ή μη ανιχνεύσιμη οσμή.
4. Όριο οσμής: Κάθε ουσία έχει ένα συγκεκριμένο όριο οσμής, το οποίο είναι η χαμηλότερη συγκέντρωση μιας ουσίας που μπορεί να ανιχνευθεί από τους ανθρώπους.
* Κάτω κατώτατο όριο: Ορισμένες ουσίες μπορεί να υπάρχουν στον αέρα, αλλά σε συγκεντρώσεις κάτω από το όριο οσμής τους, οπότε δεν τους μυρίζουμε.
5. Αισθητηριακή προσαρμογή: Η αίσθηση της οσμής μας μπορεί να γίνει απευαισθητοποιημένη σε ορισμένες οσμές με την πάροδο του χρόνου. Εάν είμαστε συνεχώς εκτεθειμένοι σε μια συγκεκριμένη μυρωδιά, οι οσφρητικοί υποδοχείς μας μπορεί να γίνουν λιγότερο ευαίσθητοι, καθιστώντας πιο δύσκολο να ανιχνευθεί αυτή η οσμή.
Παραδείγματα:
* νερό: Το νερό είναι ένα πολύ πολικό μόριο με ισχυρή δέσμευση υδρογόνου, καθιστώντας το πολύ μη πτητικό. Εξατμίζεται αργά και δεν απελευθερώνει εύκολα μόρια στον αέρα.
* μέταλλα: Τα περισσότερα μέταλλα είναι στερεά σε θερμοκρασία δωματίου και έχουν πολύ χαμηλές πιέσεις ατμών.
* ηλιοθεραπεία και νέον: Αυτά είναι αδρανή αέρια και δεν σχηματίζουν δεσμούς ή αλληλεπιδρούν με τους οσφρητικούς υποδοχείς μας.
Είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι η αντίληψή μας για οσμή είναι υποκειμενική και μπορεί να επηρεαστεί από διάφορους παράγοντες. Ακόμη και οι ουσίες που θεωρούνται άοσμο μπορούν να έχουν ελαφρές οσμές που μπορεί να είναι ανιχνεύσιμες υπό ορισμένες συνθήκες.
