Τι εξαρτάται από τη διαλυτότητα;
1. Φύση της διαλυμένης ουσίας και του διαλύτη:
* "όπως διαλύεται όπως" Αρχή: Οι πολικοί διαλύτες (π.χ. νερό) τείνουν να διαλύουν τις πολικές διαλυμένες ουσίες (π.χ. ζάχαρη), ενώ οι μη πολικοί διαλύτες (π.χ. πετρέλαιο) τείνουν να διαλύουν μη πολικές διαλύσεις (π.χ. λίπη). Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι οι διαμοριακές δυνάμεις μεταξύ της διαλυμένης ουσίας και του διαλύτη πρέπει να είναι αρκετά ισχυρές ώστε να ξεπεράσουν τις δυνάμεις που κρατούν μαζί τα μόρια διαλυμένης ουσίας.
* Διαμοριακές δυνάμεις: Οι ισχυρότερες διαμοριακές δυνάμεις μεταξύ των μορίων διαλυτής ουσίας και διαλύτη οδηγούν σε υψηλότερη διαλυτότητα. Για παράδειγμα, η δέσμευση υδρογόνου μεταξύ των μορίων νερού και των μορίων ζάχαρης συμβάλλει στην υψηλή διαλυτότητα της ζάχαρης στο νερό.
2. Θερμοκρασία:
* στερεά και υγρά: Για τα περισσότερα στερεά και υγρά, η διαλυτότητα αυξάνεται με την αύξηση της θερμοκρασίας. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι οι υψηλότερες θερμοκρασίες παρέχουν περισσότερη ενέργεια για να σπάσουν τους δεσμούς που συγκρατούν τα μόρια διαλυτής ουσίας μαζί, επιτρέποντάς τους να διαλύονται πιο εύκολα.
* Αέρια: Για τα αέρια, η διαλυτότητα μειώνεται με την αύξηση της θερμοκρασίας. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι οι υψηλότερες θερμοκρασίες προκαλούν την ταχύτερη κίνηση των μορίων αερίου, καθιστώντας πιο πιθανό να ξεφύγουν από το διάλυμα.
3. Πίεση:
* Αέρια: Η διαλυτότητα των αερίων είναι άμεσα ανάλογη με τη μερική πίεση του αερίου πάνω από το διάλυμα. Αυτός είναι ο νόμος του Χένρι. Υψηλότερη πίεση αναγκάζει περισσότερα μόρια αερίου στο διάλυμα, αυξάνοντας τη διαλυτότητα.
* υγρά και στερεά: Η πίεση έχει αμελητέα επίδραση στη διαλυτότητα των υγρών και των στερεών.
4. Επιφάνεια της ουσίας:
* στερεά: Η αύξηση της επιφάνειας ενός στερεού (π.χ., με λείανση σε μικρότερα σωματίδια) θα αυξήσει τον ρυθμό διάλυσης. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι περισσότερο επιφάνεια εκτίθεται στον διαλύτη, επιτρέποντας περισσότερη επαφή και ταχύτερη διάλυση.
5. Ανάδευση ή αναταραχή:
* Η ανάδευση ή η αναταραχή ενός διαλύματος βοηθά να φέρει σε επαφή το φρέσκο διαλύτη με τη διαλυτή ουσία, αυξάνοντας το ρυθμό διάλυσης.
6. Παρουσία άλλων διαλυτών:
* Η παρουσία άλλων διαλυμάτων στο διάλυμα μπορεί να επηρεάσει τη διαλυτότητα μιας δεδομένης ουσίας. Για παράδειγμα, το κοινό φαινόμενο ιόντων μπορεί να μειώσει τη διαλυτότητα ενός ελαφρώς διαλυτού άλατος.
Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι η διαλυτότητα είναι μια συγκεκριμένη ιδιότητα για κάθε ζεύγος διαλυτών διαλυμάτων. Οι παράγοντες που αναφέρονται παραπάνω μπορούν να επηρεάσουν τη διαλυτότητα μιας ουσίας, αλλά το συνολικό αποτέλεσμα εξαρτάται από τη συγκεκριμένη χημική φύση της διαλυμένης ουσίας και του διαλύτη.
