Πώς σχετίζεται η δομή της γης με την τεκτονική της πλάκας;
Δομή της Γης:
* κρούστα: Το εξωτερικό στρώμα της Γης, που αποτελείται από σχετικά ελαφρύ και άκαμπτο βράχο. Αυτό είναι που ζούμε και χωρίζεται σε ωκεάνια κρούστα (λεπτότερο, πυκνότερο και νεότερο) και ηπειρωτική κρούστα (παχύτερη, λιγότερο πυκνή και μεγαλύτερη).
* μανδύα: Το παχύτερο στρώμα, που αποτελείται από ζεστό, ημι-στερεό βράχο που συμπεριφέρεται σαν ένα πολύ ιξώδες υγρό για μεγάλες περιόδους. Οδηγεί την κίνηση των πλακών.
* Εξωτερικός πυρήνας: Υγρό σίδηρο και νικέλιο, δημιουργώντας το μαγνητικό πεδίο της Γης.
* Εσωτερικός πυρήνας: Στερεό σίδηρο και νικέλιο, εξαιρετικά ζεστό και κάτω από τεράστια πίεση.
τεκτονική πλάκας και η δομή:
* ρεύματα μεταφοράς στο μανδύα: Η θερμότητα από τον πυρήνα της Γης προκαλεί ρεύματα μεταφοράς στο μανδύα. Το θερμότερο, λιγότερο πυκνό υλικό αυξάνεται, ενώ πιο δροσερό, πυκνότερο υλικό βυθίζεται, δημιουργώντας μια κυκλική κίνηση.
* Κίνηση πλάκας: Τα ρεύματα μεταφοράς σύρουν τις πλάκες του φλοιού της γης μαζί τους. Η κρούστα χωρίζεται σε μια σειρά από αυτές τις πλάκες, οι οποίες κινούνται συνεχώς και αλληλεπιδρούν.
* όρια πλάκας: Οι αλληλεπιδράσεις στα όρια μεταξύ αυτών των πλακών είναι υπεύθυνες για ένα ευρύ φάσμα γεωλογικών φαινομένων, όπως:
* Διάφορα όρια: Οι πλάκες μετακινούνται, δημιουργώντας νέα ωκεάνια κρούστα (π.χ., μεσαία ατλαντική κορυφογραμμή).
* Σύγκλητα όρια: Οι πλάκες συγκρούονται, με αποτέλεσμα την υποβάθμιση (μία πλάκα που βυθίζεται κάτω από άλλο) ή σχηματισμό βουνών (π.χ., Ιμαλάια).
* Μετασχηματισμό όρια: Οι πλάκες γλιστρούν από το άλλο οριζόντια, προκαλώντας σεισμούς (π.χ. σφάλμα San Andreas).
Συνοπτικά:
Η εσωτερική δομή της Γης, ιδιαίτερα τα ρεύματα μεταφοράς του μανδύα, παρέχει την κινητήρια δύναμη για την τεκτονική της πλάκας. Η αλληλεπίδραση μεταξύ των πλακών της Γης, που οδηγείται από αυτή την εσωτερική ενέργεια, διαμορφώνει την επιφάνεια του πλανήτη και δημιουργεί τα χαρακτηριστικά που βλέπουμε σήμερα, από οροσειρές σε ηφαίστεια και σεισμούς.
