Ποια ήταν η γεωγραφία της τριτοβάθμιας περιόδου;
Paleogene (66-23 εκατομμύρια χρόνια πριν):
* Continental Drift: Οι ηπείρους συνέχισαν να παρασύρονται εκτός από την υπερηχητική Pangea, οδηγώντας στο σχηματισμό του Ατλαντικού Ωκεανού και στο άνοιγμα της θάλασσας Tethys. Αυτό το κίνημα προκάλεσε σημαντικές μετατοπίσεις σε ωκεάνια ρεύματα και κλίματα.
* Κτίριο βουνού: Η οροσειρά της αλπικής-Χιμαγανίας άρχισε να σχηματίζεται καθώς οι αφρικανικές και ινδικές τεκτονικές πλάκες συγκρούστηκαν με την Ευρασιατική πλάκα. Αυτή η διαδικασία άλλαξε σημαντικά τα περιφερειακά κλίματα και τα πρότυπα αποστράγγισης.
* κλίμα: Το πρώιμο παλαογενές ήταν γενικά ζεστό και υγρό, με μια παγκόσμια μέση θερμοκρασία αρκετούς βαθμούς υψηλότερης από σήμερα. Αυτό οδήγησε στην επέκταση των τροπικών και υποτροπικών οικοσυστημάτων. Καθώς προχώρησε η περίοδος, οι θερμοκρασίες ψύχονται και οι παγετώνες άρχισαν να σχηματίζονται στους πόλους.
* Επίπεδο θάλασσας: Τα επίπεδα της θάλασσας ήταν γενικά υψηλότερα από ό, τι σήμερα λόγω της επέκτασης των ωκεάνιων λεκανών και της έλλειψης εκτεταμένων πολικών φύλλων πάγου. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα την πλημμύρα πολλών παράκτιων περιοχών και τη δημιουργία ρηχών θάλασσων.
Neogene (23-2,6 εκατομμύρια χρόνια πριν):
* Συνέχεια Continental Drift: Οι ηπείρους συνέχισαν τη βόρεια μετατόπιση τους, με τη Βόρεια Αμερική και τη Νότια Αμερική να συγκρούονται τελικά για να σχηματίσουν τον ισθμό του Παναμά. Αυτό είχε βαθιές επιπτώσεις στα ωκεάνια ρεύματα και οδήγησε στον διαχωρισμό των ωκεανών του Ατλαντικού και του Ειρηνικού.
* Κτίριο βουνού συνέχισε: Η οροσειρά της αλπικής-Χιμαγίας συνέχισε να αυξάνεται, με τα Ιμαλάια να φτάνουν στην τρέχουσα ανύψωσή τους. Αυτή η οροσειρά είχε σημαντικό αντίκτυπο στα περιφερειακά κλίματα, προκαλώντας μοτίβα των μουσώνων στη Νότια Ασία και δημιουργώντας το θιβετιανό οροπέδιο.
* Κλίμα ψύξης: Το Neogene είδε μια σταδιακή τάση ψύξης, οδηγώντας στην επέκταση των παγετώνων στους πόλους και στην ανάπτυξη ηλικιών πάγου. Αυτή η ψύξη καθοδηγείται από παράγοντες όπως οι αλλαγές στα επίπεδα του ατμοσφαιρικού CO2, η Continental Drift και η άνοδος των ορεινών περιοχών.
* διακυμάνσεις της στάθμης της θάλασσας: Τα επίπεδα της θάλασσας κυμαίνονται σε όλο το Neogene, με περιόδους υψηλού και χαμηλών επιπέδων της θάλασσας. Αυτές οι διακυμάνσεις επηρεάστηκαν από τους παγετώδους κύκλους και την τεκτονική δραστηριότητα.
Βασικά γεγονότα και ο αντίκτυπός τους στη γεωγραφία:
* Σχηματισμός του ισθμού του Παναμά: Αυτή η εκδήλωση είχε βαθύ αντίκτυπο στην παγκόσμια κυκλοφορία των ωκεανών. Αυτό οδήγησε στο σχηματισμό του ρεύματος του Κόλπου, το οποίο έφερε ζεστό νερό προς τα βόρεια, συμβάλλοντας στη θέρμανση της Δυτικής Ευρώπης.
* Άνοδος των Ιμαλαΐων: Αυτή η οροσειρά άλλαξε σημαντικά τα περιφερειακά κλίματα, προκαλώντας την ανάπτυξη του μουσώνα στη Νότια Ασία και δημιουργώντας το Θιβετιανό οροπέδιο, την "οροφή του κόσμου".
* κύκλοι ηλικίας παγετώνων: Η έναρξη των κύκλων της ηλικίας των παγετώνων οδήγησε στην επέκταση των παγετώνων και στη μείωση των επιπέδων της θάλασσας. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα το σχηματισμό γέφυρων γης, όπως η γέφυρα Bering Land, η οποία επέτρεψε τη μετανάστευση των ζώων μεταξύ ηπείρων.
Συνολικά, η τριτοβάθμια περίοδος είδε δραματικές αλλαγές στη γεωγραφία της Γης, διαμορφώνοντας τις ηπείρους και τους ωκεανούς όπως τις γνωρίζουμε σήμερα. Η κίνηση των ηπείρων, η άνοδος των βουνών και το κυμαινόμενο κλίμα διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο στη δημιουργία των τοπίων και των οικοσυστημάτων που βλέπουμε σήμερα.
