Γιατί δεν είναι ορεινά και άλλα;
1. Τεκτονική πλάκας:
* Όρια σύγκλιση πλάκας: Αυτή είναι η πιο συνηθισμένη αιτία σχηματισμού βουνών. Όταν δύο τεκτονικές πλάκες συγκρούονται, η πυκνότερη πλάκα υποβαθμίζει (καταδύσεις) κάτω από την λιγότερο πυκνή πλάκα. Αυτή η διαδικασία δημιουργεί μια ζώνη έντονης πίεσης και θερμότητας, προκαλώντας τα βράχια να διπλώνουν, να λυγίζουν και να ανυψώνουν, να σχηματίζουν οροσειρές.
* Παραδείγματα: Τα Ιμαλάια (σύγκρουση με την Ινδία-Ευροχιαία πλάκα), οι Άνδεις (Nazca-South American Plate Collision).
* Continental-Continental Collisions: Όταν δύο ηπειρωτικές πλάκες συγκρούονται, καταπνίγουν και διπλώνουν, δημιουργώντας τεράστιες οροσειρές.
* Παράδειγμα: Τα Ιμαλάια, οι Άλπεις, τα βουνά της Απαλαχίας.
2. Βλάβη και ανύψωση:
* Κανονικά σφάλματα: Αυτά τα σφάλματα σχηματίζονται όταν οι τεκτονικές πλάκες απομακρύνονται (αποκλίνουσες όρια). Ο τοίχος κρέμονται (μπλοκ πάνω από το σφάλμα) κινείται προς τα κάτω σε σχέση με το ποδήλατο (μπλοκ κάτω από το σφάλμα). Αυτό μπορεί να δημιουργήσει κοιλάδες ή κοιλάδες ρήξης, αλλά και ανυψωτικά.
* Παράδειγμα: Η λεκάνη και η επαρχία Range στις δυτικές ΗΠΑ.
* Αντίστροφα σφάλματα: Αυτά τα σφάλματα εμφανίζονται όταν συγκρούονται τεκτονικές πλάκες (συγκλίνουσες όρια). Ο κρεμασμένος τοίχος κινείται προς τα πάνω σε σχέση με το ποδήλατο. Αυτό μπορεί να δημιουργήσει ανυψωτικές και βουνά.
* Παράδειγμα: Τα βουνά της Σιέρα Νεβάδα στην Καλιφόρνια.
3. Ηφαιστειακή δραστηριότητα:
* Volcanoes: Το μάγμα που ανεβαίνει από το μανδύα της Γης μπορεί να εκραγεί στην επιφάνεια, δημιουργώντας κώνους και βουνά.
* Παράδειγμα: Mount Fuji στην Ιαπωνία, Mount Kilimanjaro στην Αφρική.
4. Διάβρωση:
* διάβρωση από τον άνεμο, το νερό και τον πάγο: Αυτές οι δυνάμεις μπορούν να διαμορφώσουν βουνά σε μεγάλες περιόδους. Ενώ η διάβρωση μπορεί να φορέσει τα βουνά, μπορεί επίσης να δημιουργήσει νέες μορφές γης, όπως τα φαράγγια, τις κοιλάδες και το mesas.
Παράγοντες που επηρεάζουν την απουσία βουνών:
* Σταθερό ηπειρωτικό εσωτερικό (Cratons): Αυτές είναι περιοχές της κρούστας της Γης που έχουν σχετικά ανενόχλητη από τεκτονική δραστηριότητα για μεγάλες περιόδους. Είναι συχνά επίπεδη και άχρηστα.
* Διάφορα όρια πλάκας: Όπου οι πλάκες απομακρύνονται, η κρούστα χτυπάει και εξαπλώνεται, δημιουργώντας ρήξεις και κοιλάδες.
* επίπεδες ιζηματογενείς βράχοι: Οι περιοχές που καλύπτονται από στρώματα ιζηματογενούς βράχου τείνουν να είναι επίπεδες, καθώς το βάρος των ιζημάτων συμπιέζει τον υποκείμενο βράχο.
Συμπερασματικά:
Ο σχηματισμός των βουνών είναι μια πολύπλοκη αλληλεπίδραση των γεωλογικών δυνάμεων. Οι περιοχές όπου συγκρούονται οι τεκτονικές πλάκες ή όπου υπάρχει σημαντική βλάβη και ανύψωση, είναι πιο πιθανό να είναι ορεινές. Αντίθετα, οι περιοχές με σταθερή κρούστα, τα όρια της πλάκας ή τα εκτεταμένα ιζηματογενή στρώματα είναι λιγότερο πιθανό να είναι ορεινά.
