Πώς εκτιμούν οι γεωλόγοι την ηλικία των βουνών;
1. Σχετική χρονολόγηση:
* Stratigraphy: Εξετάζοντας τα στρώματα του βράχου μέσα στο βουνό. Οι νεότεροι βράχοι βρίσκονται συνήθως πάνω από παλαιότερα βράχια. Αυτό μπορεί να βοηθήσει στον προσδιορισμό μιας σχετικής ηλικίας σε σύγκριση με άλλους σχηματισμούς.
* απολιθωμένα στοιχεία: Ο εντοπισμός απολιθωμάτων μέσα στα στρώματα των βράχων μπορεί να παρέχει ενδείξεις για την ηλικία του βράχου. Τα απολιθώματα εξαφανισμένων ειδών βοηθούν στην καθιέρωση ενός χρονοδιαγράμματος.
* Σχέσεις διασταυρούμενης κοπής: Εάν ένα σφάλμα ή πυριγενή διείσδυση περικοπεί μέσα από τα υπάρχοντα στρώματα βράχου, το σφάλμα ή η διείσδυση είναι νεότερη από τα στρώματα βράχου που περνάει.
2. Απόλυτη χρονολόγηση (ραδιομετρική χρονολόγηση):
* Ραδιενεργή αποσύνθεση: Αυτή είναι η πιο ακριβής μέθοδος. Τα ραδιενεργά ισότοπα μέσα σε βράχους αποσυντίθενται με προβλέψιμο ρυθμό. Με τη μέτρηση της αναλογίας των γονέων ισοτόπων σε ισότοπα κόρης, οι γεωλόγοι μπορούν να υπολογίσουν την ηλικία του βράχου. Οι συνήθως χρησιμοποιούμενες μεθόδους περιλαμβάνουν:
* Κλίσι-Argon (K-AR): Χρησιμοποιείται για τη χρονολόγηση ηφαιστειακών πετρωμάτων και μερικά ιζηματογενή πετρώματα.
* yranium-lead (u-pb): Χρησιμοποιείται για χρονολόγηση πολύ παλιών βράχων, συμπεριλαμβανομένων των κρυστάλλων ζιρκονίου.
* Carbon-14 (C-14): Χρησιμοποιείται για τη χρονολόγηση σχετικά νεαρά υλικά (μέχρι περίπου 50.000 ετών).
3. Δομική ανάλυση και τεκτονική ιστορία:
* Βλάβη και αναδίπλωση: Η ανάλυση των μοτίβων των σφαλμάτων και των πτυχών στα βράχια μπορεί να αποκαλύψει την ιστορία της παραμόρφωσης και της ανύψωσης που δημιούργησε τα βουνά.
* κινήσεις τεκτονικής πλάκας: Η κατανόηση της κίνησης των τεκτονικών πλακών με την πάροδο του χρόνου βοηθά στον προσδιορισμό του πότε και πώς σχηματίστηκαν τα βουνά. Οι συγκρούσεις πλάκας (υποβάθμιση, ηπειρωτικές συγκρούσεις) είναι οι κύριοι μηχανισμοί για την κατασκευή του βουνού.
4. Ποσοστά διάβρωσης και ανάλυση γης:
* ποσοστά διάβρωσης: Ο ρυθμός με τον οποίο διαβρώθηκαν τα βουνά παρέχει μια ένδειξη της ηλικίας τους. Τα ταχύτερα ποσοστά διάβρωσης θα πρότειναν νεότερα βουνά.
* Χαρακτηριστικά γης: Η ανάλυση χαρακτηριστικών όπως τα συστήματα ποταμών, οι κοιλάδες και οι πλαγιές μπορούν να παρέχουν πληροφορίες για την ηλικία και την ιστορία της οροσειράς.
5. Συνδυασμός αποδεικτικών στοιχείων:
Οι γεωλόγοι συχνά συνδυάζουν όλες αυτές τις μεθόδους για να αποκτήσουν την πιο ακριβή εκτίμηση της ηλικίας ενός βουνού. Για παράδειγμα, οι σχετικές τεχνικές χρονολόγησης μπορούν να δημιουργήσουν ένα γενικό εύρος ηλικίας, ενώ η ραδιομετρική χρονολόγηση μπορεί να προσφέρει μια πιο ακριβή αριθμητική ηλικία. Η κατανόηση της τεκτονικής ιστορίας βοηθά στην ερμηνεία των δεδομένων και στη δημιουργία μιας πληρέστερης εικόνας του σχηματισμού ορεινών.
Σημαντικές εκτιμήσεις:
* Οι ορεινές σειρές αλλάζουν συνεχώς: Η διάβρωση και η τεκτονική δραστηριότητα τροποποιούν συνεχώς τα βουνά, πράγμα που σημαίνει ότι η ηλικία τους αντιπροσωπεύει την ηλικία του τελευταίου γεγονότος ανύψωσης ή παραμόρφωσης.
* Εκδηλώσεις πολλαπλών ανύψωσης: Πολλές οροσειρές έχουν βιώσει πολλαπλά γεγονότα ανύψωσης σε όλη την ιστορία τους, καθιστώντας πρόκληση για τον προσδιορισμό της ακριβούς ηλικίας της πρώτης ανύψωσης.
Αναλύοντας προσεκτικά τα στοιχεία από πολλαπλές πηγές, οι γεωλόγοι μπορούν να ζωγραφίσουν μια λεπτομερή εικόνα του σχηματισμού ενός βουνού και της ηλικίας του.
