Τι καθορίζει τον τρόπο διάσπασης των ορυκτών;
* Ατομική σύνδεση: Η δύναμη και ο τύπος των δεσμών μεταξύ των ατόμων σε ένα ορυκτό καθορίζουν πόσο εύκολα μπορεί να σπάσει.
* Ισχυρά ομόλογα: Τα ορυκτά με ισχυρούς δεσμούς, όπως οι ιοντικοί δεσμοί (π.χ. halite - NaCl) ή ομοιοπολικοί δεσμοί (π.χ. Diamond - C), θα αντισταθούν στο σπάσιμο και τείνουν να διασπούν καθαρά κατά μήκος συγκεκριμένων επιπέδων.
* αδύναμοι δεσμοί: Τα ορυκτά με ασθενέστερους δεσμούς, όπως οι δυνάμεις van der Waals (π.χ. γραφίτη - γ), θα σπάσουν πιο εύκολα και μπορεί να μην διασπάσουν καθαρά.
* Κρυσταλλική δομή: Η τρισδιάστατη διάταξη των ατόμων σε ένα ορυκτό καθορίζει την κατεύθυνση των αδύναμων επιπέδων μέσα στη δομή.
* Απεργία αδυναμίας: Αυτά τα αεροπλάνα είναι όπου τα ομόλογα είναι πιο αδύναμα, καθιστώντας το ορυκτό πιο ευαίσθητο στο σπάσιμο των αεροπλάνων αυτά.
* διάσπαση: Η διάσπαση αναφέρεται στην τάση ενός ορυκτού να σπάσει αυτά τα επίπεδα αδυναμίας, με αποτέλεσμα ομαλές, επίπεδες επιφάνειες.
Διαφορετικοί τύποι διάσπασης:
* Τέλεια διάσπαση: Το ορυκτό σπάει καθαρά και ομοιόμορφα κατά μήκος ενός μόνο επιπέδου (π.χ. μαρμαρυγία).
* καλή διάσπαση: Το ορυκτό σπάει σε πολλαπλά αεροπλάνα, αλλά όχι τόσο καθαρά όσο η τέλεια διάσπαση (π.χ. Feldspar).
* Κακή διάσπαση: Το ορυκτό σπάει ακανόνιστα και δεν παρουσιάζει καθορισμένα επίπεδα διάσπασης (π.χ. χαλαζία).
Άλλοι παράγοντες:
* Κρυσταλλική συνήθεια: Το εξωτερικό σχήμα ενός κρυστάλλου μπορεί να επηρεαστεί από τη διάσπαση του, καθώς συχνά σχηματίζεται κατά μήκος των επιπέδων διάσπασης.
* Κάταγμα: Εάν ένα ορυκτό δεν διασπεί, θα σπάσει, σπάζοντας ακανόνιστα.
* σκληρότητα: Η σκληρότητα ενός ορυκτού παίζει επίσης ρόλο στο πώς σπάει, με τα σκληρότερα ορυκτά να είναι πιο ανθεκτικά στο σπάσιμο.
Παράδειγμα:
Ο Halite (NaCl) έχει κυβική διάσπαση επειδή η κρυσταλλική δομή του αποτελείται από μια επαναλαμβανόμενη διάταξη ιόντων νατρίου και χλωριούχου. Τα αδύναμα επίπεδα είναι μεταξύ των στρώσεων των ιόντων, οδηγώντας σε τρία σύνολα αεροπλάνων διάσπασης σε γωνίες 90 μοιρών, δημιουργώντας κύβους.
Συνοπτικά, η διάταξη των ατόμων μέσα σε μια κρυσταλλική δομή ενός ορυκτού υπαγορεύει τις κατευθύνσεις της αδυναμίας και καθορίζει τον τρόπο που διασπάται.