Ποια γεωγραφικά χαρακτηριστικά παρέχουν στοιχεία για την τεκτονική πλάκας;
1. Continental Drift:
* Αντιστοίχιση ακτών: Τα σχήματα των ηπείρων όπως η Νότια Αμερική και η Αφρική ταιριάζουν μαζί σαν κομμάτια παζλ, υποδηλώνοντας ότι κάποτε συνδέονταν.
* Διανομή απολιθωμάτων: Τα πανομοιότυπα απολιθώματα των αρχαίων ζώων και των φυτών βρίσκονται σε ηπείρους που τώρα χωρίζονται από τεράστιους ωκεανούς, υποδεικνύοντας ότι κάποτε συνδέονταν.
* Γεωλογικοί σχηματισμοί: Παρόμοιοι σχηματισμοί βράχου και οροσειρές σε διαφορετικές ηπείρους παρέχουν περαιτέρω ενδείξεις προηγούμενων συνδέσεων.
2. Μεσαίες κορυφογραμμές:
* υποβρύχια οροσειρά: Οι κορυφογραμμές μεσαίας ωκεανών είναι εκτεταμένες υποβρύχιες ορεινές αλυσίδες που περνούν από τους ωκεανούς της Γης.
* Seafloor Spreading: Το νέο ωκεάνιο πάτωμα δημιουργείται συνεχώς σε αυτές τις κορυφογραμμές, καθώς το μάγμα ανεβαίνει από το μανδύα της Γης και στερεοποιείται, πιέζοντας το υπάρχον ωκεάνιο πάτωμα μακριά από την κορυφογραμμή.
* Μαγνητική λωρίδα: Το μαγνητικό πεδίο της γης στρέφεται περιοδικά και τα πλούσια σε σίδηρο βράχια στο ωκεάνιο δάπεδο καταγράφουν αυτά τα αναστρέφουν, δημιουργώντας συμμετρικά μοτίβα μαγνητικών λωρίδων σε κάθε πλευρά της κορυφογραμμής.
3. Ζώνες Υποτοικίας:
* Deep Ocean Trenches: Αυτές είναι στενές, βαθιές κοιλότητες στο πάτωμα του ωκεανού, όπου μια τεκτονική πλάκα αναγκάζεται κάτω από ένα άλλο.
* Ηφαίστεια και σεισμοί: Οι ζώνες υποδιαίρεσης συνδέονται με ηφαιστειακά τόξα και βαθιούς σεισμούς, καθώς η φθίνουσα πλάκα λιώνει και δημιουργεί μάγμα, το οποίο ανεβαίνει στην επιφάνεια.
* Arcs Island: Οι αλυσίδες των ηφαιστειακών νησιών συχνά σχηματίζονται πάνω από τις ζώνες υποπίεσης, σημειώνοντας τη θέση της πλάκας βύθισης.
4. Μετασχηματισμός σφαλμάτων:
* Πλευρική κίνηση: Αυτά είναι ελαττώματα όπου οι τεκτονικές πλάκες γλιστρούν από το άλλο οριζόντια.
* σεισμοί: Τα σφάλματα μετασχηματισμού είναι υπεύθυνα για πολλούς ισχυρούς σεισμούς, καθώς οι πλάκες αλέθουν ο ένας εναντίον του άλλου.
* Χαρακτηριστικά μετατόπισης: Οι μορφές γης, όπως οι οροσειρές και τα συστήματα ποταμών, μπορούν να αντισταθμιστούν από σφάλματα μετασχηματισμού, υποδεικνύοντας την κίνηση των πλακών.
5. Hotspots:
* Ηφαιστειακές αλυσίδες: Τα hotspots είναι περιοχές όπου τα πετρώματα του υλικού του καυτού μανδύα ανεβαίνουν μέσα από το φλοιό της γης, δημιουργώντας ηφαίστεια.
* Κίνηση πλάκας: Καθώς μια πλάκα κινείται πάνω από ένα ακίνητο hotspot, μια αλυσίδα ηφαιστειακών νησιών ή seamounts μπορεί να σχηματίσει, αποκαλύπτοντας την κατεύθυνση της κίνησης της πλάκας.
6. Παλαιομαγνητισμός:
* Αναστροφές μαγνητικού πεδίου: Η μελέτη του μαγνητικού προσανατολισμού των πετρωμάτων στο πάτωμα του ωκεανού και η ηπείρους αποκαλύπτει ένα πρότυπο αναστροφών μαγνητικού πεδίου με την πάροδο του χρόνου. Αυτά τα δεδομένα παρέχουν ισχυρές ενδείξεις για την εξάπλωση του θαλασσινού νερού και την ηπειρωτική μετατόπιση.
Αυτά τα γεωγραφικά χαρακτηριστικά, μαζί με τα στοιχεία από σεισμικά κύματα, τη μεταφορά του μανδύα και άλλες επιστημονικές μελέτες, όλα δείχνουν τη θεωρία της τεκτονικής της πλάκας ως την κύρια κινητήρια δύναμη πίσω από τη δυναμική και συνεχώς μεταβαλλόμενη επιφάνεια της γης.
