Ποιος είναι υπεύθυνος όταν η αλλαγή του κλίματος βλάπτει τις φτωχότερες χώρες του κόσμου και πώς μοιάζει η αποζημίωση;
1. Ιστορικές ευθύνες:
Οι βιομηχανικές χώρες συνέβαλαν ιστορικά στις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, προκαλώντας την τρέχουσα κρίση του κλίματος. Αυτό σημαίνει ότι φέρουν υψηλότερη ηθική ευθύνη για τις αρνητικές συνέπειες που αντιμετωπίζουν οι αναπτυσσόμενες χώρες, οι οποίες συνέβαλαν λιγότερο στο πρόβλημα, αλλά είναι συχνά οι πιο ευάλωτοι στα αποτελέσματά της.
2. Αρχή κοινών αλλά διαφοροποιημένων ευθύνων (CBDR):
Αναγνωρισμένη βάσει της Σύμβασης Πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για την αλλαγή του κλίματος (UNFCCC), η CBDR αναγνωρίζει ότι ενώ όλες οι χώρες έχουν την ευθύνη να αντιμετωπίσουν την αλλαγή του κλίματος, οι ανεπτυγμένες χώρες θα πρέπει να αναλάβουν ηγετικό ρόλο λόγω των ιστορικών εκπομπών και των ανώτερων πόρων τους.
3. Απώλεια και ζημιά:
Η απώλεια και η ζημιά αναφέρονται στις δυσμενείς επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής που υπερβαίνουν τις προσπάθειες προσαρμογής και οδηγούν σε μόνιμη ή μακροπρόθεσμη βλάβη. Η ιδέα περιλαμβάνει την απώλεια της επικράτειας λόγω της αύξησης της στάθμης της θάλασσας, των ακραίων καιρικών γεγονότων, της απώλειας των μέσων διαβίωσης και της βλάβης της υποδομής.
4. Αποζημίωση και υποστήριξη:
Η έκκληση για αποζημίωση προκύπτει από το επιχείρημα ότι τα πλούσια έθνη έχουν τα οικονομικά μέσα για να υποστηρίξουν τις πιο ευάλωτες χώρες και να τους βοηθήσουν να αντιμετωπίσουν τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Οι μορφές αποζημίωσης θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν:
- Χρηματοοικονομική βοήθεια για τα μέτρα υποδομής και προσαρμογής της κλίμακας για το κλίμα.
- Ελάφη χρέους για αναπτυσσόμενες χώρες που αγωνίζονται με οικονομικά βάρη που σχετίζονται με το κλίμα.
- Μεταφορά τεχνολογίας και δημιουργία ικανοτήτων για την υποστήριξη της αειφόρου ανάπτυξης και της δράσης για το κλίμα.
5. Προκλήσεις:
Ο καθορισμός συγκεκριμένων ποσοτήτων αποζημίωσης ή η ποσοτικοποίηση της πλήρους έκτασης της απώλειας και της ζημίας μπορεί να είναι προκλητική. Επιπλέον, υπάρχουν συζητήσεις σχετικά με την έκταση της ευθύνης που φέρουν επίσης οι αναπτυσσόμενες χώρες, με βάση τις τρέχουσες και μελλοντικές εκπομπές τους.
6. Οι υπάρχοντες μηχανισμοί:
Έχουν δημιουργηθεί αρκετοί διεθνείς μηχανισμοί για την αντιμετώπιση των αναγκών των αναπτυσσόμενων χωρών που αντιμετωπίζουν τις επιπτώσεις της αλλαγής του κλίματος:
-Το Πράσινο Κλιματικό Ταμείο (GCF):που ιδρύθηκε για την υποστήριξη των αναπτυσσόμενων χωρών για την επίτευξη ανάπτυξης χαμηλών εκπομπών και ανθεκτικών στο κλίμα.
- Το Ταμείο λιγότερο ανεπτυγμένων χωρών (LDCF):επικεντρώνεται στην αντιμετώπιση των προκλήσεων των πιο ευάλωτων χωρών.
- Το Ειδικό Ταμείο Αλλαγής Κλίματος (SCCF):Παρέχει χρηματοδότηση για έργα προσαρμογής και μεταφοράς τεχνολογίας.
7. Διεθνής μηχανισμός της Βαρσοβίας (WIM):
Ιδρύθηκε το 2013, το WIM έχει εντολή να αντιμετωπίσει την απώλεια και τη ζημία που σχετίζεται με την αλλαγή του κλίματος. Ωστόσο, η λειτουργία της επικεντρώνεται κυρίως στην ενίσχυση της γνώσης και της συνεργασίας αντί της παροχής οικονομικών αποζημιώσεων.
8. Πολιτικές εκτιμήσεις:
Το ζήτημα της αποζημίωσης είναι επίσης αλληλένδετο με πολιτική δυναμική και διαπραγματεύσεις σε διεθνές επίπεδο. Η αντίσταση από ορισμένες χώρες παρεμποδίζει την πρόοδο στην επίτευξη συναίνεσης σε συγκεκριμένους οικονομικούς μηχανισμούς για αποζημίωση.
Συνοπτικά, η ευθύνη για τις επιπτώσεις της αλλαγής του κλίματος έγκειται κυρίως στις βιομηχανικές χώρες λόγω των ιστορικών εκπομπών τους. Η αρχή του CBDR αποτελεί τη βάση για συζητήσεις σχετικά με την αποζημίωση και την υποστήριξη, με διάφορες μορφές βοήθειας και μηχανισμών που ισχύουν για να βοηθήσουν τις πιο ευάλωτες χώρες. Ωστόσο, οι προκλήσεις παραμένουν στην ποσοτικοποίηση της απώλειας και των ζημιών και στην επίτευξη πολιτικών συμφωνιών για ολοκληρωμένα προγράμματα οικονομικής αποζημίωσης.
