Τι μπορεί να μετρηθεί μια μάζα αστέρι;
1. Συστήματα δυαδικών αστέρων:
* Τρίτος νόμος του Kepler: Αυτή η μέθοδος βασίζεται στην παρατήρηση ενός συστήματος αστέρων όπου δύο αστέρια περιστρέφονται μεταξύ τους. Με τη μέτρηση της τροχιακής περιόδου και την απόσταση μεταξύ των αστεριών, μπορούμε να υπολογίσουμε τη συνδυασμένη μάζα του συστήματος.
* φασματοσκοπία Doppler (μέθοδος ακτινικής ταχύτητας): Αυτή η τεχνική παρατηρεί το "wobble" στο φως ενός αστεριού που προκαλείται από την βαρυτική έλξη του συντρόφου του. Το εύρος της ταλάντωσης μας λέει για τη μάζα του συντρόφου.
2. Μοντέλα αστρικής εξέλιξης:
* Διάγραμμα Hertzsprung-Russell (διάγραμμα HR): Αυτό το διάγραμμα διαγράψει αστέρια με βάση τη φωτεινότητα και τη θερμοκρασία τους. Συγκρίνοντας τη θέση ενός αστεριού στο διάγραμμα HR με θεωρητικά μοντέλα, μπορούμε να εκτιμήσουμε τη μάζα του.
3. Βαρβική μικολενοποίηση:
* Η θεωρία της γενικής σχετικότητας του Αϊνστάιν: Αυτή η μέθοδος χρησιμοποιεί το φαινόμενο της βαρυτικής φακής. Όταν ένα τεράστιο αντικείμενο (όπως ένα αστέρι) περνάει μπροστά από ένα μακρινό αστέρι, κάμπτει το φως από το μακρινό αστέρι, δημιουργώντας πολλαπλές εικόνες. Αναλύοντας τις εικόνες, μπορούμε να προσδιορίσουμε τη μάζα του αντικειμένου φακού.
4. Αστεροσυσολογία:
* Starquakes: Τα αστέρια παρουσιάζουν ταλαντώσεις παρόμοιες με τους σεισμούς. Μελετώντας αυτές τις ταλαντώσεις (συγκεκριμένα τις συχνότητες τους), μπορούμε να αποκτήσουμε πληροφορίες για την εσωτερική δομή και τη μάζα του αστεριού.
5. Άμεση απεικόνιση και συμβολομετρία:
* απεικόνιση υψηλής ανάλυσης: Η απευθείας απεικόνιση της επιφάνειας και της ατμόσφαιρας ενός αστεριού μπορεί να παρέχει πληροφορίες σχετικά με το μέγεθος και τη μάζα του, ειδικά για τα νεαρά, μεγάλα αστέρια.
* Συμβολομετρία: Ο συνδυασμός φωτός από πολλαπλά τηλεσκόπια δημιουργεί ένα εικονικό τηλεσκόπιο με ένα πολύ μεγαλύτερο άνοιγμα, επιτρέποντας την υψηλότερη ανάλυση και την ικανότητα μέτρησης της διαμέτρου του αστεριού και συμπερασματικά τη μάζα του.
Σημείωση: Κάθε μέθοδος έχει τους δικούς της περιορισμούς. Για παράδειγμα, τα συστήματα δυαδικών αστέρων απαιτούν προσεκτική παρατήρηση, ενώ τα μοντέλα αστρικής εξέλιξης βασίζονται σε υποθέσεις σχετικά με το σχηματισμό αστεριών.