Ποιο είναι το συστατικό του φωσφολιπιδίου;
1. γλυκερόλη: Πρόκειται για ένα αλκοόλ τριών άνθρακα που σχηματίζει τη ραχοκοκαλιά του φωσφολιπιδίου.
2. λιπαρά οξέα: Αυτές είναι μακρές αλυσίδες υδρογονανθράκων που συνδέονται με το μόριο γλυκερόλης. Συνήθως, υπάρχουν δύο λιπαρά οξέα, ένα από τα οποία είναι συνήθως κορεσμένα (χωρίς διπλούς δεσμούς), και ο άλλος είναι ακόρεστος (με τουλάχιστον έναν διπλό δεσμό).
3. Φωσφορική ομάδα: Πρόκειται για μια αρνητικά φορτισμένη ομάδα που συνδέεται με το μόριο γλυκερόλης. Είναι το τμήμα "φωσφό" του φωσφολιπιδίου και συνήθως συνδέεται με ένα άλλο μικρό μόριο, που ονομάζεται ομάδα κεφαλής . Η ομάδα κεφαλής μπορεί να ποικίλει, οδηγώντας σε διαφορετικούς τύπους φωσφολιπιδίων.
Εδώ είναι μια πιο λεπτομερής κατανομή:
* γλυκερόλη: Οι τρεις άνθρακες της γλυκερόλης συνδέονται με μια διαφορετική λειτουργική ομάδα. Δύο από τους άνθρακες συνδέονται με λιπαρά οξέα, ενώ ο τρίτος άνθρακας συνδέεται με τη φωσφορική ομάδα.
* λιπαρά οξέα: Τα λιπαρά οξέα συμβάλλουν στην υδρόφοβη (ανταπόκριση στο νερό) της φύσης των φωσφολιπιδίων. Οι μακριές αλυσίδες υδρογονανθράκων είναι μη πολικές και έτσι τείνουν να αποφεύγουν το νερό. Η παρουσία διπλών δεσμών σε ακόρεστα λιπαρά οξέα δημιουργεί κτύπους στην αλυσίδα, γεγονός που μπορεί να επηρεάσει τη ρευστότητα της μεμβράνης.
* Φωσφορική ομάδα: Η φωσφορική ομάδα είναι εξαιρετικά πολική και υδρόφιλη (προσέλκυση νερού). Δίνει στο φωσφολιπίδιο την περιοχή "κεφαλής" της, η οποία είναι διαφορετική από τις υδρόφοβες "ουρές" που σχηματίζονται από τα λιπαρά οξέα.
* Ομάδα κεφαλής: Η ομάδα φωσφορικών μπορεί να συνδεθεί με διαφορετικά μικρά μόρια, που ονομάζονται ομάδες κεφαλής, οι οποίες συμβάλλουν επίσης στην πολικότητα και την υδρόφιλη φύση του φωσφολιπιδίου. Οι κοινές ομάδες κεφαλών περιλαμβάνουν:
* χολίνη: Βρέθηκε στη φωσφατιδυλχολίνη, ένα κύριο συστατικό των κυτταρικών μεμβρανών.
* Αιθανολαμίνη: Βρέθηκε στη φωσφατιδυλαιθανολαμίνη, ένα άλλο σημαντικό φωσφολιπίδιο της μεμβράνης.
* Σερίνη: Βρέθηκε στη φωσφατιδυλοσερίνη, η οποία είναι σημαντική για την κυτταρική σηματοδότηση.
Ο συνδυασμός μιας υδρόφιλης κεφαλής και των υδρόφοβων ουρών είναι ζωτικής σημασίας για τον σχηματισμό βιολογικών μεμβρανών. Τα φωσφολιπίδια αυθόρμητα αυτο-συναρμολογούνται σε διπλοστοιβάδες στο νερό, με τις υδρόφιλες κεφαλές να στρώνουν προς τα έξω προς το υδατικό περιβάλλον και τις υδρόφοβες ουρές που βλέπουν προς τα μέσα, μακριά από το νερό. Αυτή η διάταξη αποτελεί τη βάση των κυτταρικών μεμβρανών, οι οποίες είναι απαραίτητες για τη λειτουργία των κυττάρων.
