Τι επιτρέπει στα κύτταρα να κολλήσουν ο ένας τον άλλον;
1. Μόρια κυτταρικής προσκόλλησης (CAMS):
* Cadherins: Αυτές οι διαμεμβρανικές πρωτεΐνες σχηματίζουν ισχυρές, εξαρτώμενες από ασβέστιο συνδέσεις μεταξύ των κυττάρων. Διαφορετικοί τύποι καντερίνων είναι υπεύθυνοι για συγκεκριμένους σχηματισμούς ιστών. Για παράδειγμα, η Ε-καντερίνη είναι σημαντική για τους επιθηλιακούς ιστούς, ενώ η Ν-καντερίνη είναι ζωτικής σημασίας για τους νευρικούς ιστούς.
* entemins: Αυτές οι διαμεμβρανικές πρωτεΐνες δεσμεύονται σε συστατικά εξωκυτταρικής μήτρας (ECM) όπως το κολλαγόνο και η ινονεκτίνη. Αλληλεπιδρούν επίσης με τον κυτταροσκελετό μέσα στο κελί, παρέχοντας μια σύνδεση μεταξύ του κυττάρου και του περιβάλλοντος του.
* SELECTINS: Αυτές οι διαμεμβρανικές πρωτεΐνες μεσολαβούν στις προσωρινές αλληλεπιδράσεις κυττάρου-κυττάρου, ιδιαίτερα σημαντικές για τα λευκοκύτταρα (λευκά αιμοσφαίρια) για να τηρήσουν το τοιχώματα των αιμοφόρων αγγείων κατά τη διάρκεια της φλεγμονής.
* υπεροικογένεια ανοσοσφαιρίνης (IGSF): Αυτή η διαφορετική ομάδα πρωτεϊνών παίζει ρόλους σε διάφορες αλληλεπιδράσεις κυττάρου-κυττάρου, συμπεριλαμβανομένων των ανοσοαποκρίσεων και της νευρικής ανάπτυξης.
2. Εξωκυτταρική μήτρα (ECM):
* Η ECM είναι ένα πολύπλοκο δίκτυο πρωτεϊνών και υδατανθράκων που περιβάλλουν τα κύτταρα, παρέχοντας δομική υποστήριξη και επηρεάζοντας τη συμπεριφορά των κυττάρων.
* Τα συστατικά ECM όπως το κολλαγόνο, η ελαστίνη και η φιμπρονεκτίνη μπορούν να δεσμεύονται άμεσα σε υποδοχείς κυτταρικής επιφάνειας, συμβάλλοντας έμμεσα την προσκόλληση κυττάρων-κυττάρων.
3. Κυτταρικές διασταυρώσεις:
* Σφιχτές διασταυρώσεις: Αυτές οι εξειδικευμένες δομές σφραγίζουν τους χώρους μεταξύ των κυττάρων, εμποδίζοντας τη διαρροή υγρών και των μορίων μεταξύ τους. Είναι ζωτικής σημασίας για τη διατήρηση των λειτουργιών ακεραιότητας των ιστών και φραγμών.
* Διάχυση κενού: Αυτά τα κανάλια επιτρέπουν την άμεση επικοινωνία μεταξύ του κυτταροπλάσματος των παρακείμενων κυττάρων, επιτρέποντας ταχεία ανταλλαγή ιόντων και μικρών μορίων.
* descosomes: Αυτές οι ισχυρές, αγκυροβολημένες διασταυρώσεις παρέχουν μηχανική σταθερότητα στους ιστούς, ειδικά εκείνες που υποβάλλονται σε άγχος όπως το δέρμα και ο καρδιακός μυς.
4. Άλλοι παράγοντες:
* glycocalyx: Ένα στρώμα επικαλυμμένο με ζάχαρη στην κυτταρική επιφάνεια μπορεί να μεσολαβήσει στις αλληλεπιδράσεις κυττάρου-κυττάρου μέσω συγκεκριμένων πρωτεϊνών δέσμευσης υδατανθράκων.
* ηλεκτροστατικές αλληλεπιδράσεις: Οι χρεώσεις στην κυτταρική επιφάνεια μπορούν να συμβάλλουν σε αδύναμες, αλλά σημαντικές, αλληλεπιδράσεις μεταξύ των κυττάρων.
Συνοπτικά:
Η κυτταρική προσκόλληση είναι μια πολύπλοκη διαδικασία που περιλαμβάνει πολλαπλούς μηχανισμούς και οι ειδικοί συνδυασμοί αυτών των μηχανισμών ποικίλλουν ανάλογα με τον τύπο κυττάρου, τον ιστό και το πλαίσιο. Αυτές οι αλληλεπιδράσεις είναι ζωτικής σημασίας για τον σωστό σχηματισμό, τη λειτουργία και την επικοινωνία ιστού σε όλο το σώμα.
