Πώς συμβάλλει η διάβρωση στο σχηματισμό σπηλαίων;
1. Χημική καιρού (διάλυση):
* Carbonic Acid: Αυτός είναι ο πιο συνηθισμένος τύπος διάβρωσης στον σχηματισμό σπηλαίων. Το βρόχινο νερό απορροφά το διοξείδιο του άνθρακα από την ατμόσφαιρα, σχηματίζοντας αδύναμο ανθρακικό οξύ. Αυτό το όξινο νερό διαρρέει στο έδαφος και αντιδρά με ανθρακικά πετρώματα σαν ασβεστόλιθο, διαλύοντας τους.
* Άλλα οξέα: Τα οξέα από οργανική ύλη, όπως τα φυτά που αποσυντίθενται, μπορούν επίσης να συμβάλουν στη διάλυση.
2. Μηχανική καιρού:
* Πίεση νερού: Καθώς το νερό διαρρέει μέσα από ρωγμές στο βράχο, η πίεση μπορεί να διευρύνει αυτές τις ρωγμές, δημιουργώντας μεγαλύτερους χώρους.
* Freezing/S απόψυξη: Το νερό που παγώνει σε ρωγμές επεκτείνεται, ασκεί πίεση στο βράχο και προκαλώντας το να σπάσει. Αυτή η διαδικασία είναι πιο συνηθισμένη στα ψυχρότερα κλίματα.
* ριζική σφήνα: Οι αυξανόμενες ρίζες των δέντρων μπορούν να αναγκάσουν ανοιχτές ρωγμές στο βράχο, δημιουργώντας περισσότερο χώρο για να ρέει το νερό.
3. Τριβή:
* άμμος και χαλίκι: Το νερό που μεταφέρει άμμο και χαλίκι μπορούν να ενεργούν σαν γυαλόχαρτο, να απομακρύνουν το βράχο και να χαράξουν μεγαλύτερες κοιλότητες.
Διαδικασία σχηματισμού σπηλαίων:
* Αρχικές ρωγμές: Η διαδικασία αρχίζει με τα υπάρχοντα κατάγματα, τις αρθρώσεις ή τα επίπεδα κλινοστρωμνής στο βράχο.
* διείσδυση νερού: Το νερό διεισδύει σε αυτές τις ρωγμές και αρχίζει να διαλύει το βράχο.
* Διεύρυνση: Με την πάροδο του χρόνου, οι ρωγμές μεγαλώνουν, δημιουργώντας σήραγγες και θαλάμους.
* Συστήματα σπηλαίων: Καθώς η διαδικασία συνεχίζεται, μπορούν να αναπτυχθούν διασυνδεδεμένα συστήματα σπηλαίων.
Σημαντικές σημειώσεις:
* Τύπος βράχου: Οι σπηλιές βρίσκονται συνήθως σε διαλυτά βράχια όπως ασβεστόλιθο, δολομίτη και γύψος.
* Κλίμακα χρόνου: Ο σχηματισμός σπηλαίων είναι μια αργή διαδικασία, που παίρνει χιλιάδες σε εκατομμύρια χρόνια.
* Άλλοι παράγοντες: Άλλοι παράγοντες, όπως η τεκτονική δραστηριότητα, μπορούν επίσης να επηρεάσουν τον σχηματισμό σπηλαίων.
Συνοπτικά, η διάβρωση, ιδιαίτερα η χημική και οι καιρικές συνθήκες, είναι ο κύριος οδηγός του σχηματισμού σπηλαίων. Η διαδικασία περιλαμβάνει τη διάλυση του βράχου με όξινο νερό, το οποίο διευρύνει τις υπάρχουσες ρωγμές και σχηματίζει σήραγγες και θαλάμους.