Ποιες είναι οι τρεις καταστάσεις στις οποίες ολοκληρώθηκαν οι ιοντικές αντιδράσεις;
1. Σχηματισμός ενός ίζημα: Όταν δύο ιοντικά διαλύματα είναι μικτά και τα προκύπτοντα ιόντα μπορούν να συνδυαστούν για να σχηματίσουν ένα αδιάλυτο στερεό (ίζημα), η αντίδραση θα ευνοήσει τον σχηματισμό του στερεού και έτσι θα ολοκληρωθεί. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι το ίζημα αφαιρεί τα ιόντα από το διάλυμα, μετατοπίζοντας έντονα την ισορροπία προς την πλευρά του προϊόντος.
* Παράδειγμα: Τα διαλύματα ανάμειξης του νιτρικού αργύρου (AgNO₃) και του χλωριούχου νατρίου (NaCl) οδηγούν στο σχηματισμό ενός λευκού ίζημα του χλωριούχου αργύρου (AGCL), το οποίο είναι πρακτικά αδιάλυτο. Η αντίδραση ουσιαστικά ολοκληρώνεται, αφήνοντας πολύ λίγα ιόντα αργύρου και χλωριούχου σε διάλυμα.
2. σχηματισμός ενός αδύναμου ηλεκτρολύτη ή μη ηλεκτρολύτη: Εάν το προϊόν της αντίδρασης είναι ένας αδύναμος ηλεκτρολύτης ή ένας μη ηλεκτρολύτης (μια ουσία που δεν διαχωρίζεται σε ιόντα), η αντίδραση θα προχωρήσει στην ολοκλήρωση. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι ο ασθενής ηλεκτρολύτης ή μη ηλεκτρολύτης δεν θα επαναπροσδιορίσει εύκολα, οδηγώντας την ισορροπία προς την πλευρά του προϊόντος.
* Παράδειγμα: Η αντίδραση ενός ισχυρού οξέος, όπως το υδροχλωρικό οξύ (HCl), με μια αδύναμη βάση, όπως η αμμωνία (NH₃), σχηματίζει χλωριούχο αμμωνίου (NH₄Cl), ισχυρό ηλεκτρολύτη και νερό (H₂O), μη ηλεκτρολύτη. Η αντίδραση ευνοεί τον σχηματισμό νερού, καθώς δεν ιονίζει σημαντικά, απομακρύνοντας αποτελεσματικά τα ιόντα από το διάλυμα και οδηγώντας την αντίδραση στην ολοκλήρωση.
3. σχηματισμός αερίου: Εάν ένα από τα προϊόντα της ιοντικής αντίδρασης είναι ένα αέριο που διαφεύγει από το διάλυμα, η αντίδραση θα τείνει να ολοκληρωθεί. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι το αέριο απομακρύνεται από την ισορροπία, μετατοπίζοντας την αντίδραση στην πλευρά του προϊόντος για να αναπληρώσει το χαμένο αέριο.
* Παράδειγμα: Η αντίδραση του υδροχλωρικού οξέος (HCl) με ανθρακικό νάτριο (Na₂co₃) παράγει αέριο διοξειδίου του άνθρακα (CO₂) που φυσαλίδες από το διάλυμα. Αυτή η απομάκρυνση του CO₂ οδηγεί την αντίδραση στην ολοκλήρωση, αφήνοντας πολύ λίγα ανθρακικά ή ιόντα υδρογόνου σε διάλυμα.
Σημαντική σημείωση: Ενώ αυτές οι καταστάσεις γενικά ευνοούν την ολοκλήρωση, οι αντιδράσεις είναι σπάνια πραγματικά 100% πλήρεις. Η ισορροπία είναι μια δυναμική διαδικασία και θα παραμείνει πάντα μια μικρή ποσότητα αντιδραστηρίων. Ωστόσο, οι κινητήριες δυνάμεις σε αυτές τις καταστάσεις είναι αρκετά ισχυρές ώστε να ολοκληρωθούν η αντίδραση.
