Γιατί το φωσφορικό υδρογόνο νατρίου είναι βάση;
* Αμφοτερική φύση: Το ιόν φωσφορικού υδρογόνου είναι αμφοτερικό, πράγμα που σημαίνει ότι μπορεί να δράσει τόσο ως οξύ όσο και ως βάση. Μπορεί να δώσει ένα πρωτόνιο (H⁺) που ενεργεί ως οξύ, ή μπορεί να δεχτεί ένα πρωτόνιο που ενεργεί ως βάση.
* συμπεριφορά βάσης στο νερό: Όταν διαλύεται στο νερό, το ιόν φωσφορικού υδρογόνου δρα κυρίως ως βάση. Αποδέχεται ένα πρωτόνιο (H⁺) από μόρια νερού, σχηματίζοντας το ιόν φωσφορικού διυδρογόνου (H₂PO₄⁻) και τα ιόντα υδροξειδίου (OH⁻). Η παρουσία ιόντων υδροξειδίου αυξάνει το ρΗ, καθιστώντας τη λύση βασική.
Η αντίδραση στο νερό είναι:
(Aq) + h₂o (l) ⇌ h₂po₄⁻ (aq) + oh (aq)
Βασικά σημεία:
* τιμές pka: Οι τιμές ΡΚΑ για το ιόν φωσφορικού υδρογόνου είναι σχετικές. Το PKA για την πρώτη αποπρωτονίωση (h₂po₄⁻ έως hpo₄²⁻) είναι 2.15 και το pKa για τη δεύτερη αποπρωτονίωση (hpo₄2⁻ to po₄³⁻) είναι 7.21. Δεδομένου ότι το δεύτερο ΡΚΑ είναι υψηλότερο από 7, υποδηλώνει ότι το ιόν φωσφορικού υδρογόνου είναι ισχυρότερη βάση από το οξύ στο νερό.
* αλάτι ενός αδύναμου οξέος: Το φωσφορικό υδρογόνο νατρίου είναι το άλας ενός ασθενούς οξέος (φωσφορικό οξύ, H₃po₄) και μιας ισχυρής βάσης (υδροξείδιο του νατρίου, ΝΑΟΗ). Τα άλατα ασθενών οξέων και ισχυρών βάσεων παράγουν γενικά βασικά διαλύματα.
Συνοπτικά:
Ενώ το φωσφορικό υδρογόνο νατρίου μπορεί να δράσει τόσο ως οξύ όσο και ως βάση, η συμπεριφορά του στο νερό είναι κυρίως αυτή μιας βάσης λόγω του ιόντος φωσφορικού υδρογόνου που δέχεται πρωτόνιο από μόρια νερού, οδηγώντας στον σχηματισμό ιόντων υδροξειδίου και υψηλότερου ρΗ.
