Ποιος κανόνας μας βοηθά να προσδιορίσουμε την πιο σταθερή διαμόρφωση ηλεκτρονίων και τη φόρτιση ενός συγκεκριμένου ιόντος;
Ο κανόνας οκτάδων
Ο κανόνας οκτάδων δηλώνει ότι τα άτομα τείνουν να κερδίζουν, να χάνουν ή να μοιράζονται ηλεκτρόνια προκειμένου να επιτευχθούν σταθερή διαμόρφωση ηλεκτρονίων με οκτώ ηλεκτρόνια στο εξώτατο κέλυφος τους (κέλυφος σθένους). Αυτή η σταθερή διαμόρφωση μοιάζει με τη διαμόρφωση ηλεκτρονίων των ευγενών αερίων, τα οποία είναι εξαιρετικά αντιδραστικά λόγω των πλήρους κελύφη σθένους τους.
Πώς ισχύει ο κανόνας οκτάδων για τα ιόντα:
* ΚΟΟΔΙΑ: Τα μέταλλα τείνουν να χάσουν ηλεκτρόνια για να επιτύχουν ένα σταθερό οκτάτο. Για παράδειγμα, το νάτριο (Na) χάνει ένα ηλεκτρόνιο για να γίνει Na+, σχηματίζοντας ένα κατιόν με διαμόρφωση ηλεκτρονίων όπως το Neon (NE).
* Anions: Τα μη μέταλλα τείνουν να κερδίζουν ηλεκτρόνια για να επιτύχουν ένα σταθερό οκτάτο. Για παράδειγμα, το χλώριο (CL) κερδίζει ένα ηλεκτρόνιο για να γίνει cl-, σχηματίζοντας ένα ανιόν με διαμόρφωση ηλεκτρονίων όπως το αργόν (AR).
Εξαιρέσεις από τον κανόνα οκτάδων:
Ενώ ο κανόνας οκτάδων είναι μια χρήσιμη κατευθυντήρια γραμμή, έχει εξαιρέσεις:
* Στοιχεία στην περίοδο 1 και 2: Αυτά τα στοιχεία μπορούν να κρατήσουν μόνο δύο ηλεκτρόνια στο εξώτατο κέλυφος τους (π.χ. ήλιο, λίθιο, βηρύλλιο).
* Μεταβατικά μέταλλα: Τα μεταβατικά μέταλλα συχνά σχηματίζουν ιόντα με λιγότερα από οκτώ ηλεκτρόνια στο εξωτερικό τους κέλυφος.
* Στοιχεία στην περίοδο 3 και μετά: Τα μεγαλύτερα στοιχεία μπορούν μερικές φορές να φιλοξενήσουν περισσότερα από οκτώ ηλεκτρόνια στο εξώτατο κέλυφος τους.
Συνοπτικά:
Ο κανόνας οκτάδων είναι μια θεμελιώδη αρχή που εξηγεί τη σταθερότητα και την αντιδραστικότητα των ατόμων και των ιόντων. Μας βοηθά να προβλέψουμε τις χρεώσεις και τις διαμορφώσεις ηλεκτρονίων των ιόντων με βάση την τάση τους να επιτύχουν μια σταθερή, ευγενή διαμόρφωση αερίου.
