Ποια είναι η διαδικασία με την οποία απελευθερώνονται η χημική ενέργεια των μορίων τροφίμων;
Ακολουθεί μια ανάλυση της διαδικασίας:
1. Γλυκόλυση:
- Αυτό συμβαίνει στο κυτταρόπλασμα του κυττάρου.
- Η γλυκόζη χωρίζεται σε πυροσταφυλικό, ένα μόριο τριών άνθρακα.
- Αυτό παράγει μια μικρή ποσότητα ΑΤΡ (τριφωσφορική αδενοσίνη), το ενεργειακό νόμισμα του κυττάρου και κάποια NADH (δινουκλεοτίδιο αδενίνης νικοτιναμίδης), φορέας ηλεκτρονίων.
2. Ο κύκλος Krebs (κύκλος κιτρικού οξέος):
- Εμφανίζεται στα μιτοχόνδρια, το "powerhouse" του κυττάρου.
- Το πυροσταφυλικό χωρίζεται περαιτέρω, απελευθερώνοντας το διοξείδιο του άνθρακα ως προϊόν αποβλήτων.
- Παράγουν περισσότεροι ATP, NADH και ένας άλλος φορέας ηλεκτρονίων που ονομάζεται FADH2 (δινουκλεοτίδιο αδενίνης φλαβίνης).
3. Οξειδωτική φωσφορυλίωση:
- Εμφανίζεται στην εσωτερική μεμβράνη των μιτοχονδρίων.
- Τα NADH και FADH2 δίνουν τα ηλεκτρόνια τους, οδηγώντας μια αλυσίδα αντιδράσεων που ονομάζεται αλυσίδα μεταφοράς ηλεκτρονίων.
- Αυτή η διαδικασία δημιουργεί κλίση πρωτονίων σε όλη τη μεμβράνη.
- Τα πρωτόνια ρέουν πίσω από τη μεμβράνη μέσω μιας πρωτεΐνης που ονομάζεται συνθετάση ΑΤΡ, η οποία χρησιμοποιεί την ενέργεια για να παράγει ΑΤΡ.
Συνολικά, η κυτταρική αναπνοή μπορεί να συνοψιστεί ως εξής:
γλυκόζη + οξυγόνο → διοξείδιο του άνθρακα + νερό + ενέργεια (ATP)
Βασικά σημεία:
* ATP: Το κύριο ενεργειακό νόμισμα του κελιού.
* οξυγόνο: Βασικό για τα τελικά στάδια της κυτταρικής αναπνοής, ενεργώντας ως τελικός αποδέκτης ηλεκτρονίων.
* φορείς ηλεκτρονίων: Τα ηλεκτρόνια μεταφοράς NADH και FADH2 για την τροφοδοσία της αλυσίδας μεταφοράς ηλεκτρονίων.
* μιτοχόνδρια: Ο κύριος χώρος της παραγωγής ATP.
Τύποι κυτταρικής αναπνοής:
* Αερόβια αναπνοή: Απαιτεί το οξυγόνο να παράγει ΑΤΡ.
* Αναερόβια αναπνοή: Εμφανίζεται απουσία οξυγόνου, παράγοντας λιγότερο ΑΤΡ. Αυτό χρησιμοποιείται από ορισμένους οργανισμούς όπως τα βακτήρια.
Η κυτταρική αναπνοή είναι απαραίτητη για τη ζωή, παρέχοντας την ενέργεια που απαιτείται για όλες τις κυτταρικές διεργασίες, συμπεριλαμβανομένης της συστολής των μυών, της μετάδοσης της νευρικής ώθησης, της πρωτεϊνικής σύνθεσης και της κυτταρικής διαίρεσης.