Μπορούν οι ενώσεις που αποτελούνται από τα ίδια στοιχεία να έχουν παρόμοιο ή διαφορετικό pH.
* Μοριακή δομή και συγκόλληση: Η διάταξη των ατόμων μέσα σε ένα μόριο και οι τύποι δεσμών (ιοντικά, ομοιοπολικά κ.λπ.) επηρεάζουν σημαντικά την οξύτητα ή την βασικότητα του. Ακόμη και με τα ίδια στοιχεία, διαφορετικές ρυθμίσεις μπορούν να οδηγήσουν σε πολύ διαφορετικές συμπεριφορές του pH.
* καταστάσεις οξείδωσης: Η κατάσταση οξείδωσης ενός στοιχείου μπορεί να επηρεάσει δραματικά την οξύτησή του. Για παράδειγμα, εξετάστε τις ακόλουθες ενώσεις θείου:
* υδρόθειο (H₂S): Ένα αδύναμο οξύ (ρΗ ~ 4).
* θειικό οξύ (h₂so₄): Ένα ισχυρό οξύ (ρΗ ~ 0).
* Διοξείδιο του θείου (SO₂): Σχηματίζει θειώδες οξύ (H₂so₃) στο νερό, το οποίο είναι ένα αδύναμο οξύ (ρΗ ~ 2).
* Παρουσία άλλων λειτουργικών ομάδων: Ακόμη και αν τα πρωτογενή στοιχεία είναι τα ίδια, η παρουσία άλλων λειτουργικών ομάδων μπορεί να μεταβάλει σημαντικά την οξύτητα. Για παράδειγμα:
* αιθανόλη (c₂h₅oh): Ένα αδύναμο οξύ (ρΗ ~ 6.5).
* οξικό οξύ (ch₃cooh): Ένα αδύναμο οξύ (ρΗ ~ 2,4). Και οι δύο περιέχουν άνθρακα, υδρογόνο και οξυγόνο, αλλά η καρβοξυλική ομάδα (-COOH) σε οξικό οξύ το καθιστά σημαντικά πιο όξινο.
Παραδείγματα:
* Οξείδια άνθρακα: Το μονοξείδιο του άνθρακα (CO) είναι ουδέτερο, ενώ το διοξείδιο του άνθρακα (CO₂) σχηματίζει ανθρακικό οξύ (H₂co₃) στο νερό, καθιστώντας το όξινο.
* Οξείδια αζώτου: Το νιτρικό οξείδιο (ΝΟ) είναι σχετικά μη αντιδραστικό, ενώ το διοξείδιο του αζώτου (NO₂) σχηματίζει νιτρικό οξύ (HNO₃) σε νερό, ένα ισχυρό οξύ.
Συμπερασματικά, το pH μιας ένωσης εξαρτάται όχι μόνο από τα στοιχεία που υπάρχουν αλλά και από τη διάταξη, τη συγκόλληση, τις καταστάσεις οξείδωσης και την παρουσία άλλων λειτουργικών ομάδων.
